บทความในหมวด บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread

🎯 เมื่อเรียนบทเรียนนี้จบ คุณจะ

  • แปลง Lot เป็นจำนวนหน่วยสัญญา ได้
  • ตรวจ ขั้นต่ำ Step และขนาดสูงสุด ก่อนส่งคำสั่งได้
  • แยกผลของขนาดสถานะออกจาก Margin และระยะความเสี่ยงได้

Lot คือหน่วยที่ใช้ระบุขนาด Position ส่วน Contract Size คือจำนวนหน่วยจริงที่ 1 Lot เท่ากับ

สองคำนี้ต้องเข้าใจคู่กัน เพราะ Lot เป็นแค่ตัวเลขที่คุณพิมพ์ ส่วน Contract Size คือสิ่งที่กำหนดว่าตัวเลขนั้นแปลว่าอะไร

ขนาด Lot มาตรฐาน

ชื่อเรียก ใส่ในช่อง Volume หน่วยสกุลเงิน Pip Value (EUR/USD)
Standard Lot 1.00 100,000 $10
Mini Lot 0.10 10,000 $1
Micro Lot 0.01 1,000 $0.10

เมื่อ Specification ระบุ 100,000 หน่วยต่อ 1 Lot ตัวเลขในช่อง Volume คือสัดส่วนของขนาดสัญญานี้ — ใส่ 0.25 หมายถึง 25% ของ 1 Standard Lot หรือ 25,000 หน่วย

ตารางข้างต้นสมมติคู่เงินขนาด 100,000 หน่วยต่อ 1 Lot และบัญชี USD; บัญชี Micro/Cent หรือสัญญาอื่นอาจกำหนดต่างกัน

Contract Size คืออะไร

Contract Size ระบุว่า 1 Lot เท่ากับกี่หน่วยของสินทรัพย์นั้น

สำหรับคู่เงิน หน่วยที่นับคือสกุลเงินด้านหน้า (Base Currency) — 1 Standard Lot ของ EUR/USD จึงเท่ากับ 100,000 ยูโร ไม่ใช่ 100,000 ดอลลาร์

EUR/USD ที่ราคา 1.1000
เปิด 1 Standard Lot

Contract Size    = 100,000 EUR
มูลค่า Position  = 100,000 x 1.1000
                 = $110,000

ตัวเลข $110,000 เป็นมูลค่าสถานะตามราคาสมมติ ใช้ประกอบการคำนวณ Effective Leverage ส่วน Margin ต้องดู calculation mode และข้อกำหนดบัญชี

⚠️ อย่าใช้ Contract Size 100,000 กับทุกบัญชีหรือสินทรัพย์

นี่คือสาเหตุที่ทำให้มือใหม่เปิดออเดอร์ใหญ่เกินตั้งใจหลายเท่า

ทองคำ ดัชนี น้ำมัน และคริปโท มี Contract Size คนละแบบ — และต่างกันได้ระหว่างโบรกเกอร์ด้วย

ตัวอย่าง: ทองคำมักใช้ 100 ออนซ์ต่อ Lot แต่บางรายใช้ 10 ออนซ์ — ต่างกัน 10 เท่า

คนที่จำตัวเลข 100,000 มาจากบทความเรื่องคู่เงิน แล้วเอาไปคำนวณกับทอง จะได้ความเสี่ยงที่ผิดไปทั้งหมด

รายการ โบรกเกอร์ A โบรกเกอร์ B
Contract Size 100 ออนซ์ 10 ออนซ์
เปิด 1.00 Lot เท่ากัน ถือ 100 ออนซ์ ถือ 10 ออนซ์
ราคาทองขยับ $1.00 $100 $10
ราคาสวน $20 −$2,000 −$200

ตัวเลขเป็นตัวอย่างเพื่อการเรียนรู้ · ใส่ 1.00 Lot เหมือนกัน แต่ความเสี่ยงต่างกัน 10 เท่า

ตัวอย่างคำนวณทองคำ

ทองคำเป็นสินทรัพย์ที่โบรกเกอร์รายย่อยเปิดให้เทรดกันแพร่หลาย และมีหน่วยสัญญาและการเสนอราคาที่ต้องตรวจแยกจากคู่เงิน

XAU/USD  Contract Size = 100 ออนซ์  เปิด 0.10 Lot

จำนวนออนซ์ที่ถือ = 100 x 0.10 = 10 ออนซ์

ราคาทองขยับ $1.00  ->  10 x $1.00 = $10
ราคาทองขยับ $20    ->  10 x $20   = $200
ทำไมทองจึงอันตรายกว่าที่คิดสำหรับมือใหม่

ทองคำเคลื่อนไหวเป็นหน่วยดอลลาร์ ไม่ใช่หน่วย pip การขยับ $10 ในหนึ่งวันจึงไม่ใช่เรื่องผิดปกติ

คนที่ชินกับการเปิด 0.10 Lot บน EUR/USD แล้วเปิด 0.10 Lot บนทองด้วยความคุ้นเคย อาจรับความเสี่ยงต่อวันสูงกว่ามาก ทั้งที่ตัวเลขบนหน้าจอเหมือนกัน

ตรวจสอบด้วยตัวเอง: ใส่ Indicator ATR Period 14 บนกราฟ D1 ของทองและของคู่เงินที่คุณเทรด แล้วแปลงทั้งสองค่าเป็นเงินตาม Lot ที่ตั้งใจเปิด — ตัวเลขที่ได้จะบอกความจริงมากกว่าความรู้สึก

📖 เจาะลึกเรื่องทองคำทั้งหมดใน บทเรียนที่ 12 · วิธีคำนวณ Lot ทองโดยเฉพาะที่ บทความนี้

วิธีหา Contract Size ที่ถูกต้อง

  1. เปิด Market Watch บน MT5
  2. คลิกขวาที่สัญลักษณ์ที่ต้องการ
  3. เลือก Specification
  4. ดูบรรทัด Contract Size

📖 อ่านช่องอื่นที่ต้องดูด้วย: วิธีอ่าน Contract Specification

ขนาด Lot กับความเสี่ยง

เมื่อสินทรัพย์ ระยะราคา และขนาดสัญญาเท่ากัน Lot เป็นตัวแปรที่ขยายกำไรขาดทุน ส่วนความเสี่ยงรวมยังขึ้นกับระยะออก ต้นทุน Gap/Slippage และสกุลบัญชีด้วย

ตัวอย่าง: ทุน $1,000 · EUR/USD · ราคาวิ่งสวน 100 pips

เปิด Lot มูลค่า Position ขาดทุน 100 pips คิดเป็น % ของทุน
0.01 $1,100 −$10 1%
0.10 $11,000 −$100 10%
0.50 $55,000 −$500 50%
1.00 $110,000 −$1,000 100%
สังเกตว่าตารางนี้ไม่มีคอลัมน์ Leverage เลย

ตัวเลขกำไรขาดทุนจากราคาเท่ากันสำหรับ Lot และระยะเดียวกัน แต่ตารางยังไม่จำลอง Margin Call/Stop Out ซึ่งอาจทำให้ถูกปิดก่อนครบระยะ

อัตรา Leverage ไม่เปลี่ยนมูลค่าต่อ pip ของสถานะเดิมโดยตรง แต่กระทบ Margin ที่ต้องใช้และขนาดสถานะที่เปิดได้ จึงยังเกี่ยวข้องกับความเสี่ยง

📖 1:100 กับ 1:500 ต่างกันจริง ๆ อย่างไร

Lot ขั้นต่ำบอกอะไร

ทุกสินทรัพย์มี Minimum Lot และ Lot Step ที่โบรกเกอร์กำหนด

ข้อนี้มีความหมายมากกว่าที่คิด

ถ้าคุณคำนวณ Position Size ตามความเสี่ยงที่รับได้แล้วได้ค่าที่เล็กกว่า Lot ขั้นต่ำ

นั่นไม่ได้แปลว่าให้ปัดขึ้นเป็นขั้นต่ำ — มันแปลว่าขนาดขั้นต่ำของสัญญานั้นไม่สอดคล้องกับงบความเสี่ยงและระยะ SL ที่วางไว้

ทางเลือกที่ถูกต้องคือ ลดขนาดความเสี่ยงด้วยการหาสินทรัพย์ที่ Contract Size เล็กกว่า ใช้บัญชีประเภทอื่น ใช้ Demo ต่อ หรือยังไม่เปิดสถานะ — ไม่ใช่ยอมรับความเสี่ยงที่เกินแผน

ตัวอย่าง Lot Step: หากขั้นต่ำ 0.01 และเพิ่มทีละ 0.01 ค่าที่คำนวณได้ 0.037 ต้องเลือกขนาดที่ระบบรองรับ เช่น 0.03 แล้วประเมินความเสี่ยงใหม่ การปัดเป็น 0.04 อาจเกินงบ นอกจากขั้นต่ำและ Step ให้ตรวจ Maximal volume และ Volume limit ซึ่งเป็นข้อจำกัดคนละระดับ

บัญชี Cent ต่างอย่างไร

บัญชี Cent แสดงยอดเงินเป็นเซนต์ ส่วนขนาดสัญญาอาจเล็กกว่าบัญชีมาตรฐาน แต่ห้ามสรุปจากชื่อบัญชีอย่างเดียว

ทำให้เทรดด้วยเงินจริงจำนวนน้อยได้โดยที่ขนาด Position ยังสมเหตุสมผลกับทุน — อาจใช้เป็นทางเลือกในการฝึกเมื่อเข้าใจความเสี่ยง แต่การจบ Demo ไม่ได้ยืนยันความพร้อมใช้เงินจริง

⚠️ รายละเอียดต่างกันมากระหว่างโบรกเกอร์ ต้องอ่าน Contract Specification ของบัญชีนั้นโดยเฉพาะ

📖 ประเภทบัญชี Forex มีอะไรบ้าง

คำถามที่พบบ่อย

ควรเริ่มด้วย Lot เท่าไร?
คำถามที่ถูกไม่ใช่ “เท่าไรดี” แต่คือ “ความเสี่ยงต่อไม้ที่รับได้คือเท่าไร แล้วระยะ SL กี่ pips” — สองค่านี้กำหนด Lot ให้เอง ดูสูตรใน Position Size คำนวณอย่างไร

ทำไมเปิด Lot เท่ากันแต่ละคู่แล้วขาดทุนไม่เท่ากัน?
เพราะ Pip Value ของแต่ละคู่ไม่เท่ากัน — ตัวอย่างเมื่อ GBP/USD = 1.2700 และเงื่อนไขสัญญาเท่ากัน EUR/GBP มี Pip Value ใน USD สูงกว่า EUR/USD 27%; อัตรานี้ไม่คงที่

Contract Size เปลี่ยนได้ไหม?
โบรกเกอร์สามารถปรับเงื่อนไขได้ตามที่ระบุในสัญญา แม้จะไม่บ่อย — ควรตรวจสอบเป็นระยะโดยเฉพาะเมื่อเริ่มเทรดสินทรัพย์ใหม่

ใส่ Lot ผิดหลักแล้วทำอย่างไร?
ตรวจสถานะและความเสี่ยงทันที แล้วลดหรือปิดขนาดที่เกินแผนตามขั้นตอนฉุกเฉินของคุณ คำนึงถึงต้นทุนและการจับคู่คำสั่งของบัญชี ก่อนพิจารณาว่าควรเปิดใหม่หรือไม่ — และควรตั้งเป็นนิสัยว่าตรวจช่อง Volume ทุกครั้งก่อนกดส่ง

สรุป

1. Lot คือจำนวนหน่วยสัญญา — 1.00 / 0.10 / 0.01 ต้องอ่านคู่กับ Contract Size

2. Contract Size บอกว่า 1 Lot เท่ากับกี่หน่วย และนับเป็น Base Currency

3. คู่เงินมาตรฐานมักใช้ 100,000 หน่วย แต่ทุกบัญชีและสินทรัพย์ต้องตรวจ Specification

4. Lot ขยายกำไรขาดทุนตามระยะราคา; ความเสี่ยงยังขึ้นกับต้นทุน จุดออก และ Margin

5. ถ้า Lot ตามแผนเล็กกว่าขั้นต่ำ ไม่ควรปัดขึ้นจนเกินงบความเสี่ยง

อ่านต่อ

แหล่งอ้างอิง

MetaQuotes: Contract Size และ Volume constraints

  • ค่า Contract Size, Minimum Lot และ Lot Step ของแต่ละสินทรัพย์ระบุอยู่ในเอกสาร Contract Specification ของโบรกเกอร์ที่คุณใช้บริการ ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงหลักสำหรับตัวเลขในการคำนวณของคุณ
  • MetaQuotes — MetaTrader 5 Platform Documentation: Symbol Specification — metatrader5.com

📘 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread และต้นทุนการเทรด

คำเตือนความเสี่ยง: การซื้อขาย Forex และ CFD มีความเสี่ยงสูงและอาจไม่เหมาะกับนักลงทุนทุกราย การเปิด Position ขนาดใหญ่เกินสัดส่วนเงินทุนอาจทำให้สูญเสียเงินลงทุนทั้งหมด เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุน

📚 บทความถัดไป

Spread คืออะไร? อ่าน Bid/Ask และคำนวณต้นทุน

คุณอ่านขนาดสถานะและข้อจำกัด Volume ของสัญญาได้แล้ว

ต่อไปดูราคา Bid/Ask และคำนวณ Spread ของขนาดสถานะนั้น

Share This Story, Choose Your Platform!

Categories: LEVEL 2 — Reading the Forex Market

โฆษณาพันธมิตร: จำนวน $30 ในภาพไม่ยืนยันสิทธิ์ของทุกบัญชี ตรวจข้อเสนอที่แสดงสำหรับคุณและเงื่อนไขถอนกำไรก่อนสมัคร ดูวิธีตรวจสิทธิ์

ตรวจสิทธิ์ก่อนรับโบนัส

โบนัสและเงื่อนไขอาจต่างกันตามประเทศ ประเภทบัญชี และช่วงเวลา ตรวจข้อเสนอที่แสดงในบัญชีของคุณ พร้อมเงื่อนไขการใช้เครดิตและการถอนกำไรก่อนตัดสินใจ

ดูวิธีตรวจสิทธิ์โบนัส

โบนัสเทรดฟรี ไม่ต้องฝากเงิน

ตรวจสิทธิ์และเงื่อนไขก่อนรับโบนัส การถอนกำไรขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของข้อเสนอและบัญชี ไม่ใช่ทุกคนจะมีสิทธิ์รับโบนัส

บทความที่เกี่ยวข้อง