Pip คืออะไร? นับอย่างไรให้ถูกทุกคู่เงิน

บทความในหมวด บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread

🎯 เมื่อเรียนบทเรียนนี้จบ คุณจะ

นับ Pip จากส่วนต่างราคา ของคู่เงินได้
แยกระยะเป็น pip ออกจาก กำไรขาดทุนเป็นเงิน ได้
รู้ว่าทองและสินทรัพย์อื่นต้องตรวจหน่วยจากสัญญา

Pip คือหน่วยมาตรฐานที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของราคาคู่เงิน โดยทั่วไปอยู่ที่ทศนิยมตำแหน่งที่ 4 โดยคู่ที่ใช้ JPY เป็นสกุลเงินอ้างอิงด้านหลังมักใช้ตำแหน่งที่ 2

เป็นหน่วยที่ใช้สื่อสารกันทั้งวงการ — เมื่อมีคนบอกว่า “ได้ 30 pips” หรือ “SL 20 pips” คุณต้องแปลงเป็นเงินได้ทันทีจึงจะประเมินได้ว่านั่นมากหรือน้อย

Pip อยู่ตำแหน่งไหน

Pip และ Pipette อยู่ตรงไหน?

EUR/USD · 1.10005

Pip = 0.0001 (ทศนิยมที่ 4)
Pipette = 0.00001 (ทศนิยมที่ 5)
เมื่อ Point = 0.00001: 12 points = 1.2 pips

USD/JPY · 150.123

Pip = 0.01 (ทศนิยมที่ 2)
Pipette = 0.001 (ทศนิยมที่ 3)
เมื่อ Point = 0.001: 12 points = 1.2 pips

ตัวอย่างราคา 5 และ 3 ทศนิยมตามลำดับ ต้องอ่านหน่วยของช่องและ Point ของ Symbol ก่อนแปลง เลข Spread 12 เพียงอย่างเดียวไม่บอกว่าเป็น 12 points หรือ 12 pips

ประเภท	1 Pip เท่ากับ	ตัวอย่าง
คู่เงินทั่วไป	0.0001 (ทศนิยมที่ 4)	1.1000 → 1.1001
คู่ที่ลงท้ายด้วย JPY	0.01 (ทศนิยมที่ 2)	150.12 → 150.13
ทองคำ ดัชนี น้ำมัน	ไม่มีมาตรฐาน	ดูจาก Contract Specification

ทำไมคู่ที่มีเยนจึงต่างจากคู่อื่น

เป็นธรรมเนียมการเสนอราคาของคู่ที่ใช้ JPY เป็นสกุลอ้างอิง เช่น USD/JPY อาจแสดง 150.12 ในตัวอย่างนี้

จึงใช้ 0.01 เป็น 1 pip สำหรับคู่เหล่านี้ ไม่ควรสร้างกฎจากจำนวนหลักหน้าจุดทศนิยมหรือการมีคำว่า JPY ที่ตำแหน่งใดก็ได้

วิธีนับ Pip

นับจากส่วนต่างของราคาสองจุด แล้วดูที่ตำแหน่งของ pip

คู่เงิน	เข้าที่	ออกที่	ส่วนต่าง	1 pip =	ผลลัพธ์
EUR/USD	1.10250	1.10480	0.00230	0.0001	23 pips
USD/JPY	150.120	150.455	0.335	0.01	33.5 pips

สูตรที่ใช้ได้ทุกคู่

จำนวน pip = ส่วนต่างราคา ÷ ขนาดของ 1 pip

ไม่ต้องจำว่าคู่ไหนใช้เลขอะไร แค่รู้ว่า pip ของคู่นั้นเท่ากับเท่าไร แล้วหาร

ระยะกับทิศทาง: ถ้าต้องการระยะให้ใช้ค่าสัมบูรณ์ เช่น EUR/USD 1.10480 ลงมา 1.10250 ห่าง 23 pips แต่ Buy ขาดทุนจากราคา ส่วน Sell ได้กำไรจากราคา ก่อนต้นทุนและการแปลงสกุลเงิน

⚠️ Pip ของทองคำและสินทรัพย์อื่น

นี่คือจุดที่ทำให้คนคำนวณผิดมากที่สุด

ทองคำ ดัชนี น้ำมัน และคริปโท ไม่มีนิยาม pip ที่เป็นมาตรฐานสากล — โบรกเกอร์แต่ละรายกำหนดเอง บางรายเรียกการขยับ 0.01 ว่า 1 pip บางรายเรียกการขยับ 0.1 หรือ 1.00

ผลที่ตามมา

คนที่อ่านบทความว่า “ทองขยับ 100 pips” แล้วเอาไปคำนวณกับบัญชีตัวเอง อาจได้ตัวเลขที่ผิดไป 10 หรือ 100 เท่า

สำหรับสินทรัพย์ที่ไม่ใช่คู่เงิน ให้ใช้ Tick Size และ Tick Value จาก Contract Specification แทนการนับ pip โดยตรวจหน่วย สกุลเงิน และ calculation mode ประกอบ หากไม่แสดงให้สอบถามผู้ให้บริการ

ทองคำคำนวณคนละแบบ

ทองคำเป็นตัวอย่างที่ชัดที่สุดของกรณีนี้ — สัญญา XAU/USD แบบเชิงเส้นสามารถคำนวณจากจำนวนออนซ์คูณการเปลี่ยนราคาเป็นดอลลาร์ได้ จึงไม่ต้องเดานิยาม pip ของผู้ให้บริการ

คู่เงิน   ระยะเป็น pip  x  Pip Value
ทองคำ    จำนวนออนซ์    x  การขยับเป็นดอลลาร์

ตัวอย่าง: ถ้า Contract Size ของทองคือ 100 ออนซ์ และคุณเปิด 0.10 Lot คุณถือ 10 ออนซ์ — ราคาทองขยับ $1.00 จึงเท่ากับ $10

📖 เจาะลึกเรื่องทองคำทั้งหมดใน บทเรียนที่ 12 · วิธีคำนวณ Lot ทองโดยเฉพาะที่ บทความนี้

Pip กับ Pipette ต่างกันอย่างไร

แพลตฟอร์มสมัยใหม่แสดงราคาละเอียดกว่า pip อีกหนึ่งตำแหน่ง เรียกว่า Pipette ซึ่งเท่ากับ 1/10 ของ 1 pip

ตัวเลข Spread อาจแสดงเป็น points หรือ pips ต้องอ่านชื่อหน่วยและเทียบส่วนต่าง Bid/Ask ก่อนแปลง

📖 อ่านต่อ: Pipette คืออะไร

Pip แปลงเป็นเงินได้เท่าไร

Pip เป็นแค่หน่วยวัดระยะ — ยังบอกไม่ได้ว่าเป็นเงินเท่าไรจนกว่าจะรู้ขนาด Position

ขนาด Position	1 pip ของ EUR/USD
1.00 Lot (Standard)	$10
0.10 Lot (Mini)	$1
0.01 Lot (Micro)	$0.10

ตารางสมมติขนาดสัญญา 100,000 หน่วยต่อ 1 Lot และบัญชี USD สกุลบัญชีหรือขนาดสัญญาอื่นต้องคำนวณใหม่

📖 วิธีคำนวณครบทุกกรณี: Pip Value คำนวณอย่างไร

คำถามที่พบบ่อย

Pip ย่อมาจากอะไร?
มักอธิบายว่ามาจาก Percentage in Point หรือ Price Interest Point แต่ไม่มีที่มาที่ยืนยันได้แน่ชัด — สิ่งที่สำคัญคือรู้ว่ามันอยู่ตำแหน่งไหน ไม่ใช่ที่มาของชื่อ

1 pip เท่ากับกี่บาท?
ขึ้นอยู่กับขนาด Lot คู่เงิน และอัตราแลกเปลี่ยน USD/THB ในขณะนั้น ต้องคำนวณใหม่ทุกครั้งเพราะค่าเงินบาทเปลี่ยนตลอด

ทำไมกำไรที่ได้ไม่ตรงกับจำนวน pip ที่นับ?
เพราะมีต้นทุนหักอยู่ — Spread สะท้อนในราคาเข้า–ออกอยู่แล้วเมื่อใช้ Fill จริง จึงไม่ควรหักซ้ำ แต่ต้องรวม Commission และ Swap ที่ยังไม่รวมในผลลัพธ์ พร้อมตรวจ Lot, Pip Value และสกุลบัญชี

ทองคำนับ pip อย่างไร?
ไม่มีมาตรฐาน ให้ดู Tick Size และ Tick Value จาก Contract Specification ของโบรกเกอร์คุณแทน — อ่านรายละเอียดที่ คำนวณ Lot ทองคำอย่างไร

สรุป

1. คู่เงินทั่วไป pip อยู่ทศนิยมที่ 4 · คู่ที่มี JPY ด้านหลังมักอยู่ตำแหน่งที่ 2

2. สูตรนับ: ส่วนต่างราคา ÷ ขนาดของ 1 pip

3. ทองคำและดัชนีไม่มีนิยาม pip มาตรฐาน — ตรวจ Tick Size, Tick Value และวิธีคำนวณสัญญาประกอบ

4. Pip เป็นหน่วยวัดระยะ ยังไม่ใช่เงิน จนกว่าจะรู้ขนาด Position

อ่านต่อ

แหล่งอ้างอิง

MetaQuotes: Market Watch และ Contract Specification

ขนาดของ pip และ Tick Value ของแต่ละสินทรัพย์ระบุอยู่ในเอกสาร Contract Specification ของโบรกเกอร์ที่คุณใช้บริการ ซึ่งเป็นแหล่งอ้างอิงหลักสำหรับตัวเลขในการคำนวณของคุณ
MetaQuotes — MetaTrader 5 Platform Documentation: Symbol Specification — metatrader5.com

📘 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread และต้นทุนการเทรด

คำเตือนความเสี่ยง: การซื้อขาย Forex และ CFD มีความเสี่ยงสูงและอาจไม่เหมาะกับนักลงทุนทุกราย เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น ไม่ถือเป็นคำแนะนำการลงทุน