บทความในหมวด บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread

🎯 เมื่อเรียนบทเรียนนี้จบ คุณจะ

  • คำนวณ Pip Value สามกรณี และแปลงเข้าสกุลบัญชีได้
  • ระบุสมมติฐาน Contract Size, Lot และอัตราแลกเปลี่ยน ได้
  • ตรวจสูตรด้วยข้อมูลสัญญาและ Demo โดยไม่ต้องใช้เงินจริง

Pip Value คือมูลค่าเป็นเงินของการที่ราคาขยับ 1 pip เป็นตัวแปลง “ระยะราคา” ให้กลายเป็น “เงินจริง”

เป็นตัวเลขที่ต้องคำนวณให้ถูกก่อนอย่างอื่นทั้งหมด เพราะสูตรคำนวณ Position Size ในบทเรียนที่ 7 ใช้ค่านี้เป็นตัวหาร — คำนวณผิดตรงนี้ ความเสี่ยงทั้งหมดจะผิดตามไปเป็นทอด

ตัวอย่างสามกรณีด้านล่างสมมติบัญชี USD และสัญญาคู่เงิน 100,000 หน่วยต่อ 1 Lot หากบัญชีใช้สกุลอื่น ให้ยึดสกุลบัญชีจริงแทน USD

สูตรพื้นฐาน

Pip Value = ขนาด Pip × Contract Size × จำนวน Lot

ผลลัพธ์ที่ได้อยู่ในหน่วย Quote Currency (สกุลเงินด้านหลังของคู่)

ถ้า Quote Currency ไม่ตรงกับสกุลเงินบัญชีของคุณ ต้องแปลงอีกขั้น

ประโยคสุดท้ายคือหัวใจของบทความนี้ — และเป็นเหตุผลที่ต้องแยกเป็น 3 กรณี

กรณีที่ 1 — Quote Currency เป็น USD

คู่กลุ่มนี้คำนวณง่ายที่สุด: EUR/USD · GBP/USD · AUD/USD · NZD/USD

EUR/USD  1 Standard Lot

Pip Value = 0.0001 x 100,000 x 1
          = 10 USD ต่อ 1 pip
เมื่อขนาดสัญญา 100,000 หน่วยต่อ Lot และบัญชี USD คู่กลุ่มนี้มี Pip Value $10 ต่อ 1.00 Lot

ไม่ว่าราคาจะอยู่ที่ 1.05 หรือ 1.20 — เพราะสกุลที่ใช้บอกราคาคือ USD ซึ่งเป็นสกุลเงินบัญชีอยู่แล้ว จึงไม่ต้องแปลง

กรณีที่ 2 — Base Currency เป็น USD

คู่กลุ่มนี้ต้องหารด้วยราคาปัจจุบัน: USD/JPY · USD/CHF · USD/CAD

USD/JPY  1 Standard Lot  ที่ราคา 150.00

ขั้นที่ 1 - คำนวณในหน่วย Quote Currency
  Pip Value = 0.01 x 100,000 x 1
            = 1,000 JPY

ขั้นที่ 2 - แปลงเป็น USD
  1,000 ÷ 150.00 = 6.67 USD ต่อ 1 pip
⚠️ นี่คือเหตุผลที่ Pip Value “ไม่คงที่”

USD/JPY ที่ราคา 150.00 → Pip Value = $6.67
USD/JPY ที่ราคา 160.00 → Pip Value = $6.25

ลดลงประมาณ 6.25% จากค่าที่ราคา 150.00 (ใช้ค่าก่อนปัดเศษ) — ถ้าคุณคำนวณความเสี่ยงไว้เมื่อ 3 เดือนก่อนแล้วยังใช้ตัวเลขเดิม ความเสี่ยงจริงของคุณเปลี่ยนไปแล้วโดยไม่รู้ตัว

กรณีที่ 3 — Cross Pair ไม่มี USD เลย

คู่กลุ่มนี้คำนวณใน Quote Currency แล้วแปลงเป็น USD: EUR/GBP · EUR/JPY · GBP/JPY · AUD/CAD

EUR/GBP  1 Standard Lot  บัญชีเป็น USD  GBP/USD = 1.2700

ขั้นที่ 1 - คำนวณในหน่วย Quote Currency
  Pip Value = 0.0001 x 100,000 x 1
            = 10 GBP

ขั้นที่ 2 - แปลง GBP เป็น USD
  10 x 1.2700 = 12.70 USD ต่อ 1 pip
เทียบให้เห็นชัด

EUR/USD 1 Lot → Pip Value = $10.00
EUR/GBP 1 Lot → Pip Value = $12.70

สูงกว่า 27% ทั้งที่เปิด Lot เท่ากัน

คนที่เปิด 1 Lot เหมือนกันทุกคู่โดยไม่คำนวณใหม่ กำลังรับความเสี่ยงไม่เท่ากันในแต่ละคู่โดยไม่รู้ตัว

ตารางสรุปทั้ง 3 กรณี

กรณี ตัวอย่าง วิธีคำนวณ (บัญชี USD) ผลลัพธ์ 1 Lot
Quote = USD EUR/USD ใช้ผลลัพธ์ได้เลย $10.00
Base = USD USD/JPY หารด้วยราคาปัจจุบัน $6.67
ไม่มี USD EUR/GBP คูณหรือหารตามทิศทางคู่แปลงสกุล (ตัวอย่าง GBP/USD ใช้คูณ) $12.70

Pip Value ตามขนาด Lot

เมื่อรู้ค่าของ 1 Standard Lot แล้ว ขนาดอื่นคำนวณด้วยการคูณตามสัดส่วน

Lot EUR/USD USD/JPY ที่ 150.00
1.00 $10.00 $6.67
0.10 $1.00 $0.67
0.01 $0.10 $0.067

⚠️ ทองคำและสินทรัพย์ที่ไม่ใช่คู่เงิน

อย่าแทนค่า Pip 0.0001 และ Contract Size 100,000 ลงในทองคำ ดัชนี หรือน้ำมันโดยอัตโนมัติ

เพราะสินทรัพย์เหล่านี้ไม่มี Contract Size มาตรฐาน และไม่มีนิยาม pip ที่ตรงกันระหว่างโบรกเกอร์

ให้ใช้ Tick Size และ Tick Value จาก Contract Specification แทน โดยตรวจหน่วยและวิธีคำนวณของสัญญาด้วย หากไม่แสดงข้อมูลครบ ให้ถามผู้ให้บริการก่อนคำนวณ

ตัวอย่างทองคำ: ถ้า Contract Size = 100 ออนซ์ และเปิด 0.10 Lot คุณถือ 10 ออนซ์ — ราคาทองขยับ $1.00 เท่ากับ $10

📖 กรณีทองคำโดยเฉพาะ: คำนวณ Lot ทองคำอย่างไร ในบทเรียนที่ 12

วิธีตรวจสอบว่าคำนวณถูกหรือไม่

  1. เริ่มจาก Specification และเครื่องคำนวณที่ตั้งค่าให้ตรงสัญญา หากต้องการทดลองส่งคำสั่ง ให้ใช้บัญชี Demo ที่มีเงื่อนไขสัญญาเดียวกัน
  2. ระบุ Lot และราคาเข้า–ออกที่ได้จริงใน Demo แล้วคำนวณระยะเป็น pips; ไม่จำเป็นต้องรอให้เคลื่อนไหวครบ 10 pips
  3. ใช้กำไรขาดทุนจากราคา ก่อน Commission/Swap หารด้วยระยะ pip ที่ตรงกัน เพื่อประมาณ Pip Value ของขนาดนั้น โดยคำนึงถึงอัตราแปลงสกุล
  4. ถ้าไม่ตรง ให้ตรวจ Contract Size, Lot, หน่วย pip, ราคาฝั่ง Bid/Ask, อัตราแปลงสกุล และการปัดเศษ ไม่ใช่สรุปว่า Contract Size ผิดเพียงอย่างเดียว

การตรวจสองวิธีช่วยหาความผิดพลาดของสมมติฐานได้ บัญชี Demo อาจมีราคาและเงื่อนไขต่างจากบัญชีจริง จึงยังต้องตรวจเอกสารบัญชีจริง ไม่จำเป็นต้องเปิดสถานะเงินจริงเพื่อพิสูจน์สูตร

คำถามที่พบบ่อย

ทำไมต้องรู้ Pip Value ในเมื่อแพลตฟอร์มคำนวณกำไรให้อยู่แล้ว?
เพราะคุณต้องรู้ก่อนเปิดออเดอร์ว่าถ้าโดน SL จะเสียเท่าไร แม้แพลตฟอร์มหรือเครื่องคำนวณบางตัวช่วยประเมินก่อนเปิดได้ คุณยังต้องตรวจว่าขนาดสัญญาและสมมติฐานตรงบัญชี

บัญชีเป็นบาท คำนวณอย่างไร?
หลักการเดียวกัน แต่ต้องแปลงจาก Quote Currency เป็นบาทด้วยอัตราที่เหมาะสม จะผ่าน USD ก็ได้หากใช้เส้นทางและอัตราครบ ซึ่งเปลี่ยนตลอด — ให้ตรวจสอบจากตัวเลขที่แพลตฟอร์มแสดงเป็นหลัก

Pip Value เปลี่ยนระหว่างที่ถือ Position ไหม?
สำหรับคู่ที่ต้องแปลงสกุล ค่าจะเปลี่ยนตามอัตราแลกเปลี่ยนที่เคลื่อนไหว จึงควรประเมินด้วยอัตราที่เกี่ยวข้องกับช่วงถือ โดยเฉพาะเมื่อราคาเคลื่อนไหวมาก

ใช้เครื่องคำนวณออนไลน์แทนได้ไหม?
ใช้เป็นตัวช่วยได้ แต่ต้องตรวจสอบว่าเครื่องนั้นใช้ Contract Size ตรงกับบัญชีคุณหรือไม่ โดยเฉพาะกับสินทรัพย์ที่ไม่ใช่คู่เงิน

สรุป

1. Quote = USD → ใช้ผลลัพธ์ได้เลย (EUR/USD = $10 ต่อ Lot)

2. Base = USD → หารด้วยราคาปัจจุบัน (ค่าเปลี่ยนตามราคา)

3. ไม่มี USD → คูณหรือหารตามทิศทางคู่แปลงสกุล (ตัวอย่าง GBP/USD ใช้คูณ)

4. ทองคำและดัชนีต้องใช้หน่วยและวิธีคำนวณของสัญญา อย่าแทนค่าคู่เงินอัตโนมัติ

5. ตรวจด้วย Specification/เครื่องคำนวณ และ Demo โดยไม่ต้องเสี่ยงเงินจริง

อ่านต่อ

แหล่งอ้างอิง

MetaQuotes: วิธีคำนวณกำไรและคุณสมบัติสัญลักษณ์

  • สูตรคำนวณในบทความนี้เป็นเลขคณิตมาตรฐานที่ตรวจสอบซ้ำได้ด้วยตัวเอง ส่วนค่า Contract Size และ Tick Value ที่ใช้ในการคำนวณจริงต้องดูจากเอกสาร Contract Specification ของโบรกเกอร์ที่คุณใช้บริการ
  • MetaQuotes — MetaTrader 5 Platform Documentation: Symbol Specification — metatrader5.com

📘 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ บทเรียนที่ 4: Pip, Lot, Spread และต้นทุนการเทรด

คำเตือนความเสี่ยง: การซื้อขาย Forex และ CFD มีความเสี่ยงสูงและอาจไม่เหมาะกับนักลงทุนทุกราย ตัวเลขที่ใช้ในบทความเป็นตัวอย่างเพื่อการเรียนรู้ ให้ตรวจสอบค่าจริงจากแพลตฟอร์มของคุณ เนื้อหานี้จัดทำเพื่อการศึกษาเท่านั้น

📚 บทความถัดไป

Lot และ Contract Size คืออะไร? อ่านขนาดสัญญาให้ถูก

คุณแปลงระยะราคาเป็นเงินและรู้เงื่อนไขที่ทำให้ Pip Value เปลี่ยนแล้ว

ต่อไปตรวจ Lot และ Contract Size รวมถึงขั้นต่ำและขั้นเพิ่มขนาดที่บัญชีรองรับ

Share This Story, Choose Your Platform!

Categories: LEVEL 2 — Reading the Forex Market

โฆษณาพันธมิตร: จำนวน $30 ในภาพไม่ยืนยันสิทธิ์ของทุกบัญชี ตรวจข้อเสนอที่แสดงสำหรับคุณและเงื่อนไขถอนกำไรก่อนสมัคร ดูวิธีตรวจสิทธิ์

ตรวจสิทธิ์ก่อนรับโบนัส

โบนัสและเงื่อนไขอาจต่างกันตามประเทศ ประเภทบัญชี และช่วงเวลา ตรวจข้อเสนอที่แสดงในบัญชีของคุณ พร้อมเงื่อนไขการใช้เครดิตและการถอนกำไรก่อนตัดสินใจ

ดูวิธีตรวจสิทธิ์โบนัส

โบนัสเทรดฟรี ไม่ต้องฝากเงิน

ตรวจสิทธิ์และเงื่อนไขก่อนรับโบนัส การถอนกำไรขึ้นอยู่กับข้อกำหนดของข้อเสนอและบัญชี ไม่ใช่ทุกคนจะมีสิทธิ์รับโบนัส

บทความที่เกี่ยวข้อง