Deliverable Spot FX คือการแลกเปลี่ยนสกุลเงินที่มีการส่งมอบตามวันชำระราคา ส่วน CFD (Contract for Difference) คือสัญญาที่วัดเฉพาะส่วนต่างของราคาโดยไม่มีการส่งมอบสกุลเงินจริง

บัญชีที่ใช้คำว่า Forex อาจเสนอ CFD, Rolling Spot FX หรือการแลกเปลี่ยนเงินตราแบบส่งมอบ ขึ้นกับผลิตภัณฑ์และเขตกฎหมาย จึงต้องตรวจข้อตกลง ไม่สรุปจากการเป็นโบรกเกอร์ต่างประเทศ

บทความนี้จะอธิบายว่าสองอย่างนี้ต่างกันอย่างไร ส่งผลต่อความเสี่ยงของคุณอย่างไร และวิธีตรวจสอบว่าบัญชีของคุณเป็นแบบไหน

Spot FX คืออะไร

Spot FX คือธุรกรรมแลกเปลี่ยนเงินตราที่ตกลงกันที่ราคาปัจจุบัน และมีการส่งมอบเงินจริงระหว่างสองฝ่ายภายในระยะเวลาสั้น ๆ หลังทำรายการ

ผู้เกี่ยวข้องมีทั้งธนาคาร สถาบันการเงิน กองทุน และธุรกิจที่แลกเงินเพื่อการค้าและการลงทุน ส่วนบุคคลก็เข้าถึงบริการแลกเงินแบบส่งมอบผ่านผู้ให้บริการได้

ตัวอย่าง: ธนาคาร A ตกลงซื้อ 10 ล้านยูโรจากธนาคาร B ที่ราคา 1.1000 — เมื่อถึงวันชำระราคา ธนาคาร B ส่งมอบยูโร และธนาคาร A ส่งมอบดอลลาร์ตามจำนวนที่ตกลง

CFD คืออะไร

CFD (Contract for Difference) คือสัญญาระหว่างคุณกับโบรกเกอร์ ที่ตกลงกันว่าจะชำระส่วนต่างของราคาระหว่างจุดที่เปิดกับจุดที่ปิดสัญญา

ไม่มีการส่งมอบสกุลเงินอ้างอิงตามขนาดสถานะ มีเพียงการโอนกำไรหรือขาดทุนเป็นสกุลเงินบัญชีของคุณ

ตัวอย่าง: คุณเปิด Buy EUR/USD ที่ 1.1000 แล้วปิดที่ 1.1050 — การเปิดสัญญานี้ไม่ได้ทำให้คุณได้รับยูโรตามขนาดสถานะ กำไรขั้นต้นคิดจาก 0.0050 USD ต่อ EUR × จำนวน EUR ตามสัญญา เช่น 100,000 EUR ได้ $500 ก่อนต้นทุน หากเขียนเป็น 50 pips ต้องคูณด้วยมูลค่าต่อ pip ซึ่งตัวอย่างนี้คือ $10 จึงได้ $500 เท่ากัน

ขอบเขตคำว่า Spot ในบทนี้: ตารางใช้ Deliverable Spot FX เปรียบเทียบกับ CFD นอกตลาดจัดตั้งสำหรับลูกค้ารายย่อย (Retail OTC CFD) ส่วน Rolling Spot FX โดยทั่วไปหมายถึงสถานะที่ต่ออายุหรือเลื่อนการชำระราคาไป ไม่ได้รับเงินตราตามขนาดสถานะเหมือนการแลกเงินแบบส่งมอบ ต้องอ่านวิธีต่ออายุและสิทธิตามข้อตกลง ตัวอย่าง FCA จัด Rolling Spot FX ไว้ในกลุ่มผลิตภัณฑ์ CFD ที่กำกับ ไม่ได้แปลว่าชื่อและสิทธิทางกฎหมายเหมือนกันทุกประเทศ

ตารางเปรียบเทียบ 8 มิติ

⚠️ ผลกระทบที่สำคัญที่สุด: ใครคือคู่สัญญาของคุณ

นี่คือเหตุผลที่การตรวจสอบใบอนุญาต การแยกบัญชีเงินลูกค้า และประวัติการถอนเงินของโบรกเกอร์ สำคัญกว่าการหา Spread ที่แคบที่สุด 0.1 pip

📖 อ่านต่อ: Counterparty Risk ใน Forex คืออะไร

ผลกระทบอื่นที่ต้องรู้

1. Contract Size ไม่ใช่มาตรฐานสากล

เพราะ CFD เป็นสัญญาที่โบรกเกอร์ออกแบบเอง ขนาดสัญญาของสินทรัพย์เดียวกันอาจต่างกันระหว่างโบรกเกอร์ โดยเฉพาะทองคำ ดัชนี และน้ำมัน

การจำตัวเลขจากบทความแล้วเอาไปใช้กับบัญชีตัวเองจึงเสี่ยง — ต้องดูจาก Contract Specification ทุกครั้ง

2. เวลาซื้อขายกำหนดโดยโบรกเกอร์

สินทรัพย์เดียวกันอาจเปิด-ปิดไม่ตรงกันระหว่างโบรกเกอร์ และบางเจ้ามีช่วงพักระหว่างวัน

3. ต้องตรวจวิธีคิด Swap ของบัญชี

ค่าถือข้ามคืนหรือ Swap อาจรวมส่วนต่างดอกเบี้ย ต้นทุนและส่วนเพิ่มของผู้ให้บริการ วิธีคิดและอัตราเปลี่ยนได้ตามเงื่อนไข จึงต้องตรวจฝั่ง Buy/Sell และวันที่เรียกเก็บ

4. เขตกำกับดูแลจำกัด CFD ต่างกัน

การเข้าถึง CFD แตกต่างตามประเทศ เช่น บริการ OTC CFD แบบที่กล่าวถึงไม่ได้เสนอแก่ลูกค้ารายย่อยสหรัฐฯ ในลักษณะเดียวกับ UK ขณะที่กฎ UK สำหรับลูกค้ารายย่อยที่อยู่ในขอบเขตกำหนดข้อจำกัดเลเวอเรจและการคุ้มครองยอดติดลบ (Negative Balance Protection หรือ NBP) และ EU ใช้มาตรการที่เกี่ยวข้องตามเขตอำนาจ กฎเหล่านี้ไม่ครอบคลุมลูกค้าไทยทุกบัญชีอัตโนมัติ

📖 รายละเอียดใน บทเรียนที่ 2: Forex Broker

วิธีตรวจสอบว่าบัญชีของคุณเป็นแบบไหน

CFD แย่กว่า Spot FX หรือเปล่า?

ควรเทียบตามวัตถุประสงค์ สิทธิ ต้นทุน และความเสี่ยงของบริการที่เข้าถึงได้ ไม่จัดอันดับว่าประเภทหนึ่งดีกว่าเสมอ

ตลาดระหว่างธนาคารมีข้อจำกัดการเข้าถึง แต่บุคคลและธุรกิจสามารถแลกเงินจริงผ่านผู้ให้บริการที่รองรับได้ ส่วนการเก็งกำไรมีผลิตภัณฑ์หลายแบบ รวมถึง FX Futures ที่กฎและขนาดสัญญาต่างจาก CFD ไม่จำเป็นต้องเลือก CFD เพียงทางเดียว

คำถามที่พบบ่อย

ถ้าไม่ได้เป็นเจ้าของเงินจริง แล้วกำไรมาจากไหน?
มาจากการชำระส่วนต่างตามสัญญา โบรกเกอร์จ่ายให้เมื่อคุณกำไร และหักจากบัญชีเมื่อคุณขาดทุน ตามราคาซื้อขายและวิธีคำนวณที่ระบุในข้อตกลง รวมต้นทุนที่เกี่ยวข้อง

ทำไม Sell ได้ทั้งที่ไม่มีเงินสกุลนั้น?
เพราะไม่มีการส่งมอบเงินจริง คุณเปิดสถานะฝั่งขายตามสัญญาและวางหลักประกัน แล้วคำนวณผลจากส่วนต่างราคาตามเงื่อนไขบัญชี

ราคาที่เห็นเป็นราคาตลาดจริงไหม?
ราคาอ้างอิงและวิธีสร้าง Bid/Ask ขึ้นกับนโยบายของบริษัทและสัญญา ไม่จำเป็นต้องเป็นราคาจากผู้ให้สภาพคล่อง (LP) บวกส่วนต่างทุกบัญชี ให้ตรวจนโยบายราคาและส่งคำสั่งเมื่อเปรียบเทียบ

เรื่องภาษีต่างกันไหม?
เรื่องภาษีขึ้นอยู่กับกฎหมายและสถานะของแต่ละบุคคล ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีหรือตรวจสอบจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เว็บไซต์นี้ไม่ให้คำแนะนำด้านภาษี

มีทางเทรด Spot FX จริงสำหรับรายย่อยไหม?
มีบริการแลกเปลี่ยนเงินตราแบบส่งมอบสำหรับบุคคลและธุรกิจตามข้อกำหนดของผู้ให้บริการ แต่บัญชีเก็งกำไรที่เรียก Spot อาจเป็น Rolling Spot หรือ leveraged FX ซึ่งไม่ได้ส่งมอบแบบเดียวกัน ต้องอ่านสิทธิการถือเงินและวิธีชำระราคา

สรุป

อ่านต่อ

• OTC Market คืออะไร? ทำไม Forex ไม่มีตลาดกลางเดียว
• Counterparty Risk ใน Forex คืออะไร
• Forward, FX Swap และ FX Options คืออะไร?
• วิธีอ่าน Contract Specification

แหล่งอ้างอิง

• Financial Conduct Authority (FCA) — PS19/18: Restricting contract for difference products sold to retail clients — fca.org.uk
• European Securities and Markets Authority (ESMA) — FAQ — มาตรการแทรกแซงผลิตภัณฑ์สำหรับ CFD และ Binary Options ที่เสนอขายแก่ผู้ลงทุนรายย่อย — esma.europa.eu

หมายเหตุและข้อจำกัด

เงื่อนไขของ CFD เช่น Contract Size, Leverage และค่าธรรมเนียม ต่างกันตามโบรกเกอร์และเขตกำกับดูแล ให้ตรวจสอบจากเอกสารของผู้ให้บริการที่คุณใช้

📘 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ Forex คืออะไร? เข้าใจตลาด คู่เงิน และความเสี่ยงก่อนเริ่มเทรด