🎯 เมื่อเรียนบทเรียนนี้จบ คุณจะเข้าใจ:

• Pip ใน Forex คืออะไร
• ทำไม Pip จึงเป็นหน่วยสำคัญสำหรับ Trader
• วิธีดูว่า Forex ขยับกี่ Pip
• Pip กับ Point แตกต่างกันอย่างไร
• คู่เงินที่มี JPY ใช้ Pip อย่างไร
• 1 Pip มีมูลค่าเป็นเงินเท่าไร
• Pip Value ขึ้นอยู่กับอะไร
• ความสัมพันธ์ระหว่าง Pip, Lot และกำไร/ขาดทุน
• ตัวอย่างการคำนวณกำไรและขาดทุนจากจำนวน Pip
• ทำไมจำนวน Pip เท่ากัน แต่กำไรของแต่ละ Trade ไม่เท่ากัน
• Pip มีความเกี่ยวข้องกับ Stop Loss และ Risk Management อย่างไร
• ทำไมมือใหม่ควรรู้ Pip ก่อนเรียนเรื่อง Lot และ Position Sizing

---

Pip คืออะไร?

หากคุณอ่าน บทเรียนที่ 4: คู่เงิน Forex คืออะไร? มาแล้ว คุณจะรู้ว่า Forex ซื้อขายเป็นคู่ เช่น

EUR/USD
GBP/USD
USD/JPY

และราคาของคู่เงินสามารถเปลี่ยนแปลงขึ้นหรือลงได้ตลอดเวลา

คำถามต่อไปคือ

ถ้าราคา Forex ขยับขึ้น 0.0010 หรือ 0.010 แล้วเราจะเรียกการเปลี่ยนแปลงนั้นว่าอะไร?

คำตอบคือ

Pip

Pip เป็นหน่วยมาตรฐานที่ Trader ใช้พูดถึงการเปลี่ยนแปลงของราคาคู่เงินในตลาด Forex

แทนที่จะพูดว่า

“EUR/USD ขยับ 0.0010”

Trader อาจพูดว่า

“EUR/USD ขยับ 10 Pips”

ทำให้การพูดคุยและการวางแผน Trade สามารถทำได้ง่ายขึ้น

---

1 Pip เท่ากับเท่าไร?

สำหรับคู่เงิน Forex ส่วนใหญ่ที่ไม่ได้เกี่ยวข้องกับ JPY ราคามักแสดงถึงทศนิยม 5 ตำแหน่ง บนแพลตฟอร์มสมัยใหม่ แต่ 1 Pip โดยทั่วไปหมายถึงตำแหน่งทศนิยมที่ 4

ตัวอย่าง:

EUR/USD

1.1000
1.1001

ราคาขยับ

0.0001

จึงเท่ากับ

1 Pip

ดังนั้น

1.1000 → 1.1001 = 1 Pip

และ

1.1000 → 1.1010 = 10 Pips

---

แล้วถ้า EUR/USD ขยับจาก 1.1000 เป็น 1.1100 ล่ะ?

คำนวณได้ว่า

1.1100 - 1.1000 = 0.0100

เมื่อ

1 Pip = 0.0001

จึงเท่ากับ

100 Pips

ดังนั้น

EUR/USD ขยับจาก 1.1000 → 1.1100 = 100 Pips

นี่เป็นตัวอย่างพื้นฐานที่ควรจำให้ได้

---

แล้วคู่เงิน JPY ล่ะ?

คู่เงินที่มี JPY เป็น Quote Currency มักใช้ตำแหน่งทศนิยมที่แตกต่างจากคู่เงินส่วนใหญ่

ตัวอย่าง:

USD/JPY

สมมติราคา

150.00

หากราคาเปลี่ยนเป็น

150.01

การเปลี่ยนแปลง

0.01

โดยทั่วไปจะเท่ากับ

1 Pip

ดังนั้น

150.00 → 150.01 = 1 Pip

และ

150.00 → 151.00 = 100 Pips

---

ทำไม Pip จึงสำคัญ?

เพราะ Pip ช่วยให้ Trader สามารถวัดการเคลื่อนไหวของราคาได้ง่ายขึ้น

ตัวอย่างเช่น Trader อาจบอกว่า

“ผมตั้ง Stop Loss ไว้ 30 Pips”

หรือ

“Strategy นี้ทำกำไรเฉลี่ย 50 Pips ต่อ Trade”

หรือ

“วันนี้ EUR/USD วิ่งประมาณ 80 Pips”

แทนที่จะต้องพูดถึงการเปลี่ยนแปลงของราคาทศนิยมทุกครั้ง

---

Pip กับ Point เหมือนกันหรือไม่?

ไม่เหมือนกัน

นี่เป็นจุดที่มือใหม่มักสับสนมาก

แพลตฟอร์มอย่าง MT4 และ MT5 มักแสดงราคาแบบละเอียดกว่าจำนวนทศนิยมที่ใช้กำหนด 1 Pip

ตัวอย่าง EUR/USD:

1.10000

ถ้าราคาขยับเป็น

1.10001

การเปลี่ยนแปลงนี้คือ

1 Point

ขณะที่

1.10000 → 1.10010

เท่ากับ

10 Points = 1 Pip

ดังนั้นในกรณีที่ Broker แสดงราคา 5 ตำแหน่ง:

1 Pip = 10 Points

สำหรับคู่เงิน JPY ที่แสดง 3 ตำแหน่ง หลักการก็คล้ายกัน:

1 Pip = 10 Points

แต่ต้องระวังว่าแพลตฟอร์มและผลิตภัณฑ์บางประเภทอาจใช้หน่วยหรือรูปแบบการแสดงราคาที่แตกต่างกัน

---

ตัวอย่าง Pip กับ EUR/USD

สมมติคุณเปิด Buy:

EUR/USD = 1.10000

จากนั้นราคาเพิ่มขึ้นเป็น

1.10100

ราคาขยับ

0.00100

หรือ

10 Pips

ดังนั้นถ้าคุณเปิด Position แล้วราคาขยับไปในทิศทางที่คุณคาดการณ์ คุณจะมีผลกำไรตาม ขนาด Position และมูลค่าต่อ Pip

ตรงนี้จึงนำไปสู่คำถามสำคัญว่า

แล้ว 10 Pips เท่ากับกี่ดอลลาร์?

คำตอบคือ

ไม่ได้มีตัวเลขเดียว

เพราะต้องดูว่า

คุณเปิดกี่ Lot

---

Pip Value คืออะไร?

Pip Value หมายถึงมูลค่าทางการเงินของการเปลี่ยนแปลงราคา 1 Pip สำหรับ Position ที่มีขนาดหนึ่ง ๆ

นี่เป็นแนวคิดสำคัญมาก เพราะ

10 Pips ไม่ได้หมายความว่ากำไร $10 เสมอไป

จำนวนเงินที่ได้หรือเสียขึ้นอยู่กับ

• คู่เงิน
• ขนาด Position
• สกุลเงินในบัญชี
• ราคาปัจจุบัน
• อัตราแลกเปลี่ยน

ดังนั้นเมื่อพูดว่า

“Trade นี้กำไร 50 Pips”

ยังไม่เพียงพอที่จะรู้ว่า Trader ได้เงินเท่าไร

เราต้องรู้ Position Size ด้วย

---

Pip กับ Lot เกี่ยวข้องกันอย่างไร?

ลองคิดง่าย ๆ แบบนี้

Pip = ระยะทางที่ราคาเคลื่อนที่

Lot = ขนาดของ Position

Pip Value = เงินที่เกิดจากราคาเคลื่อนที่ 1 Pip ตามขนาด Position

จึงสามารถมองความสัมพันธ์ได้ว่า

ราคาเคลื่อนที่กี่ Pip × มูลค่าต่อ Pip = กำไร/ขาดทุนโดยประมาณ

ก่อนหักต้นทุนอื่น ๆ

---

ตัวอย่างง่าย ๆ: 1 Standard Lot

สมมติคุณเทรด EUR/USD

1 Standard Lot = 100,000 EUR

สำหรับ EUR/USD หากสมมติว่าบัญชีเป็น USD และอัตราแลกเปลี่ยนอยู่ในระดับที่ทำให้การคำนวณเป็นมาตรฐาน

โดยทั่วไป

1 Standard Lot ≈ $10 ต่อ Pip

ดังนั้นถ้าราคาเคลื่อนที่

10 Pips

ผลกระทบโดยประมาณคือ

$100

และถ้าเคลื่อนที่

50 Pips

ผลกระทบโดยประมาณคือ

$500

แต่ต้องเข้าใจว่าเป็น ตัวอย่างสำหรับ EUR/USD ในบัญชี USD ไม่ใช่กฎตายตัวสำหรับทุกคู่เงินและทุกสกุลเงินในบัญชี

---

แล้ว Mini Lot กับ Micro Lot ล่ะ?

โดยทั่วไปสามารถแบ่งขนาด Lot ได้ดังนี้:

ขนาด	หน่วย Base Currency
Standard Lot	100,000
Mini Lot	10,000
Micro Lot	1,000
Nano Lot	100

ตัวอย่างเช่น EUR/USD:

1.00 Lot

ประมาณ $10/Pip

0.10 Lot

ประมาณ $1/Pip

0.01 Lot

ประมาณ $0.10/Pip

ดังนั้นหากราคาเคลื่อนที่ 100 Pips:

0.01 Lot

จะมีผลกระทบโดยประมาณ

$10

ในตัวอย่าง EUR/USD และบัญชี USD

นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมการเลือก Lot จึงสำคัญมาก

---

จำนวน Pip เท่ากัน แต่กำไรไม่เท่ากัน

สมมติ Trader 2 คนเทรด EUR/USD

Trader A

เปิด

0.01 Lot

กำไร

50 Pips

Trader B

เปิด

1.00 Lot

กำไร

50 Pips

ทั้งสองคนได้

50 Pips เท่ากัน

แต่เงินที่ได้รับแตกต่างกันมาก เพราะ Position Size แตกต่างกัน

นี่เป็นเหตุผลว่า

อย่าดูจำนวน Pip เพียงอย่างเดียว

เวลาประเมินผลการเทรด

ต้องดูทั้ง

Pips + Position Size + Pip Value

---

Pip มีความเกี่ยวข้องกับ Stop Loss อย่างไร?

สมมติคุณวิเคราะห์ EUR/USD และพบจุดที่ต้องการเข้า Buy

คุณกำหนดว่า

Entry = 1.1000

และไม่ต้องการให้ Trade นี้ขาดทุนเกินจุดที่กำหนด

จึงตั้ง

Stop Loss = 1.0970

ระยะห่างคือ

30 Pips

ดังนั้น

Stop Loss = 30 Pips

แต่ยังตอบไม่ได้ว่า

“Trade นี้เสี่ยงกี่ดอลลาร์?”

เพราะต้องรู้ Lot Size

---

Pip กับ Risk Management

นี่คือเหตุผลที่ Pip มีความสำคัญต่อการบริหารความเสี่ยง

สมมติคุณมีพอร์ต

$1,000

และต้องการเสี่ยงไม่เกิน

1% ต่อ Trade

ดังนั้นความเสี่ยงสูงสุดคือ

$10

หาก Strategy ของคุณต้องใช้ Stop Loss

50 Pips

คุณไม่ควรเลือก Lot แบบสุ่ม

แต่ควรคำนวณว่า

Position Size เท่าไรจึงทำให้ 50 Pips เท่ากับความเสี่ยงประมาณ $10?

แนวคิดนี้จะนำไปสู่เรื่อง Position Sizing

ซึ่งเราจะเรียนอย่างละเอียดใน Level 4: Risk Management

---

ตัวอย่างการคำนวณ Pip และความเสี่ยง

สมมติ:

เงินทุน = $1,000

Risk = 1%

ความเสี่ยงสูงสุด =

$10

Stop Loss =

20 Pips

หากสมมติว่า Pip Value ที่เหมาะสมกับ Position ที่เลือกคือ

$0.50/Pip

ความเสี่ยงจะเป็น

20 × $0.50 = $10

ดังนั้น Position นี้ตรงกับ Risk ที่กำหนด

สิ่งสำคัญคือ

เราไม่ได้เลือก Lot ก่อนแล้วค่อยดูว่าขาดทุนเท่าไร

แต่ควรคิดกลับกันว่า

เรายอมเสียเท่าไร → Stop Loss กี่ Pip → แล้วจึงคำนวณ Position Size

นี่คือแนวคิดพื้นฐานของ Professional Risk Management

---

Pip ไม่ได้มีมูลค่าเท่ากันในทุกคู่เงิน

นี่เป็นอีกเรื่องที่มือใหม่ต้องระวัง

สมมติว่า

EUR/USD

และ

USD/JPY

มี Stop Loss

30 Pips

เท่ากัน

ไม่ได้หมายความว่าความเสี่ยงเป็นเงินจะเท่ากันโดยอัตโนมัติ

เพราะ Pip Value ขึ้นอยู่กับ

• คู่เงิน
• ราคา
• ขนาด Position
• สกุลเงินในบัญชี

ดังนั้นการคำนวณ Risk จริงควรใช้ข้อมูลของคู่เงินและบัญชีที่คุณกำลังเทรด

---

ทำไม Gold ถึงใช้คำว่า Pip ได้ไม่เหมือน Forex?

หากคุณเคยเทรด XAU/USD หรือ Gold คุณอาจพบคำว่า

• Point
• Pip
• Tick
• Dollar Move

ถูกใช้งานแตกต่างกันระหว่าง Broker และแพลตฟอร์ม

นี่เป็นเรื่องที่ต้องระวัง เพราะ Gold ไม่ควรถูกนำสูตร Pip ของ EUR/USD ไปใช้โดยอัตโนมัติ

ใน Level 8 เราจะลงรายละเอียดเรื่อง

XAU/USD → Point → Tick → Contract Size → Dollar per Move → Position Size

โดยเฉพาะ

ดังนั้นในบทเรียนนี้ให้จำว่า

Pip เป็นแนวคิดหลักสำหรับการวัดการเคลื่อนไหวของคู่เงิน Forex แต่สินทรัพย์แต่ละประเภทอาจมีวิธีแสดงราคาและคำนวณมูลค่าการเคลื่อนไหวแตกต่างกัน

---

Pip Calculator คืออะไร?

Pip Calculator เป็นเครื่องมือที่ช่วยคำนวณว่า

การเคลื่อนไหว 1 Pip มีมูลค่าเท่าไร

โดยพิจารณาจากข้อมูล เช่น

• Currency Pair
• Account Currency
• Lot Size
• Exchange Rate

เครื่องมือนี้มีประโยชน์มาก โดยเฉพาะเมื่อคุณเทรดหลายคู่เงินหรือบัญชีไม่ได้ใช้ USD เป็นสกุลเงินหลัก

แต่ Trader ควรเข้าใจหลักการคำนวณด้วย ไม่ควรพึ่ง Calculator โดยไม่รู้ว่าเลขที่ออกมาหมายถึงอะไร

---

มือใหม่ควรจำ Pip อย่างไร?

ผมแนะนำให้จำเป็น 4 ขั้นตอน:

ขั้นที่ 1

ดูว่าคู่เงินคืออะไร

เช่น EUR/USD

ขั้นที่ 2

ดูราคา Entry และ Stop Loss

เช่น

1.1000 → 1.0970

ขั้นที่ 3

คำนวณระยะห่าง

= 30 Pips

ขั้นที่ 4

นำ Pip ไปคำนวณกับ Position Size

เพื่อรู้ว่า

หาก Stop Loss ทำงาน เราจะเสียเงินเท่าไร?

นี่คือการเปลี่ยนจาก

“ดูกราฟ”

ไปสู่

“บริหารความเสี่ยง”

---

สิ่งที่มือใหม่มักเข้าใจผิดเกี่ยวกับ Pip

❌ เข้าใจผิดที่ 1: 100 Pips = $100

ไม่จริงเสมอไป

เพราะต้องดู Position Size และ Pip Value

---

❌ เข้าใจผิดที่ 2: Pip เยอะ = กำไรเยอะ

ไม่เสมอไป

ถ้า Position เล็ก กำไรต่อ Pip ก็อาจน้อย

---

❌ เข้าใจผิดที่ 3: Pip น้อย = ความเสี่ยงน้อย

ไม่เสมอไป

ถ้าเปิด Lot ใหญ่มาก แม้ Stop Loss จะสั้นเพียงไม่กี่ Pip ก็สามารถเสี่ยงเงินจำนวนมากได้

---

❌ เข้าใจผิดที่ 4: ทุกคู่เงินใช้ Pip เหมือนกัน

ไม่ควรเหมารวม เพราะคู่เงินที่มี JPY และผลิตภัณฑ์อื่น ๆ มีการแสดงราคาแตกต่างกัน

---

❌ เข้าใจผิดที่ 5: ดู Pip อย่างเดียวก็พอ

ไม่พอ

Trader ต้องพิจารณา

Pip + Lot + Pip Value + Risk

---

Pip สำคัญต่อ Trader อย่างไร?

เมื่อคุณเข้าใจ Pip คุณจะสามารถเริ่มพูดถึง Trade ในรูปแบบที่เป็นระบบมากขึ้น

แทนที่จะพูดว่า

“ผมตั้ง Stop Loss ไว้ตรงนี้”

คุณสามารถบอกได้ว่า

“Stop Loss ของผมอยู่ห่างจาก Entry 30 Pips”

แทนที่จะพูดว่า

“Trade นี้กำไรเยอะ”

คุณสามารถบอกได้ว่า

“Trade นี้ทำกำไร 80 Pips ด้วย Position Size 0.10 Lot”

และที่สำคัญที่สุด คุณสามารถเชื่อม Pip เข้ากับ Risk Management ได้

“ผมเสี่ยง 1% ของพอร์ต โดยใช้ Stop Loss 40 Pips และคำนวณ Position Size ให้เหมาะสม”

นี่คือภาษาที่ Trader ที่มีระบบใช้ในการอธิบาย Trade

---

สรุป Pip คืออะไร?

Pip คือหน่วยที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของราคาคู่เงิน Forex

สำหรับคู่เงินส่วนใหญ่:

1 Pip = 0.0001

ส่วนคู่เงินที่มี JPY เป็น Quote Currency โดยทั่วไป:

1 Pip = 0.01

แต่แพลตฟอร์มสมัยใหม่อาจแสดงราคาละเอียดกว่านั้น ทำให้เกิดหน่วย Point ขึ้นมา เช่น

10 Points = 1 Pip

สำหรับรูปแบบการแสดงราคาที่พบบ่อย

สิ่งสำคัญคือ จำนวน Pip ไม่ได้บอกกำไรหรือขาดทุนเป็นเงินโดยตรง

เพราะต้องพิจารณา

Pip + Pip Value + Lot Size + Account Currency

ดังนั้น

50 Pips ไม่ได้หมายความว่าคุณกำไร $50

และ

30 Pips Stop Loss ไม่ได้หมายความว่าคุณเสี่ยงเงินเท่ากันทุกครั้ง

ความเข้าใจเรื่อง Pip จึงเป็นพื้นฐานสำคัญก่อนที่จะเข้าสู่เรื่อง Lot และ Position Size

เพราะเมื่อรู้ว่า

ราคาขยับกี่ Pip

เราต้องรู้ต่อว่า

Position ของเรามีขนาดเท่าไร

เพื่อคำนวณว่า

“ถ้าราคาขยับ 1 Pip ผมจะได้หรือเสียเงินเท่าไร?”

และนี่คือสิ่งที่เราจะเรียนต่อในบทเรียนถัดไป

---

❓ FAQ: Pip Forex

Pip ใน Forex คืออะไร?

Pip คือหน่วยที่ใช้วัดการเปลี่ยนแปลงของราคาคู่เงิน Forex

EUR/USD 1.1000 → 1.1010 ขยับกี่ Pip?

ขยับ 10 Pips

USD/JPY 150.00 → 150.10 ขยับกี่ Pip?

โดยทั่วไปขยับ 10 Pips

1 Pip เท่ากับกี่ดอลลาร์?

ไม่มีคำตอบตายตัว ต้องดูคู่เงิน Position Size และสกุลเงินของบัญชี

1 Lot มีกี่ Pip?

คำถามนี้ไม่ถูกต้องนัก เพราะ Lot เป็นขนาด Position ส่วน Pip เป็นหน่วยการเคลื่อนไหวของราคา ทั้งสองเป็นคนละสิ่งกัน

Pip กับ Point ต่างกันอย่างไร?

โดยทั่วไปในแพลตฟอร์มที่แสดงราคาละเอียดกว่ามาตรฐาน 10 Points = 1 Pip แต่ต้องดูรูปแบบการแสดงราคาของผลิตภัณฑ์และ Broker

Pip สำคัญกับ Risk Management อย่างไร?

Pip ใช้กำหนดระยะห่างของ Stop Loss และเมื่อรวมกับ Pip Value และ Position Size จะช่วยคำนวณจำนวนเงินที่เสี่ยงต่อ Trade ได้

---

📚 บทเรียนถัดไป

บทเรียนที่ 6: Lot คืออะไร? เลือกขนาด Lot อย่างไรให้เหมาะกับเงินทุน

ในบทเรียนถัดไป เราจะเอาความรู้เรื่อง Pip ที่เพิ่งเรียนมาเชื่อมกับ Lot เพื่อให้คุณเข้าใจว่า

0.01 Lot, 0.10 Lot และ 1.00 Lot แตกต่างกันอย่างไร?

และที่สำคัญกว่าเรื่อง “Lot ใหญ่แค่ไหน” คือ

เงินทุนของเราควรใช้ Lot เท่าไร เพื่อไม่ให้ความเสี่ยงต่อ Trade สูงเกินไป?

นี่จะเป็นพื้นฐานสำคัญก่อนเข้าสู่ Position Sizing และ Risk Management ใน Level 4 ครับ.