บทนี้ช่วยให้คุณ

• เข้าใจความหมายของ Altcoin และ Meme Coin
• คำนวณ Market Cap และแยกราคาต่อเหรียญออกจากขนาดตลาด
• แยกจำนวนเหรียญหมุนเวียน จำนวนทั้งหมด และจำนวนสูงสุด
• อ่าน FDV และตั้งคำถามเรื่องการปลดล็อกโทเคน
• แยก Market Cap, Volume และสภาพคล่องออกจากกัน

เมื่อเริ่มศึกษาคริปโต คุณอาจพบเหรียญราคาหลักแสนบาทอยู่ข้างเหรียญที่มีราคาไม่ถึงหนึ่งสตางค์ ความต่างนี้ทำให้หลายคนสงสัยว่า เหรียญราคาต่ำกว่าน่าซื้อกว่าไหม หรือมีโอกาสเติบโตมากกว่าเพราะยังดู “ถูก”

ราคาต่อเหรียญเพียงอย่างเดียวตอบคำถามเหล่านี้ไม่ได้ เพราะแต่ละสินทรัพย์มีจำนวนเหรียญต่างกัน เหรียญที่ราคาต่ำมากอาจมีมูลค่าตลาดรวมสูงกว่าเหรียญที่ราคาต่อหน่วยแพงกว่าหลายเท่า

บทนี้จะพาคุณรู้จัก Altcoin และ Meme Coin แล้วเชื่อมไปสู่การอ่าน Market Cap, FDV และสภาพคล่อง เพื่อให้เข้าใจว่าตัวเลขแต่ละอย่างบอกอะไร และมีข้อจำกัดตรงไหน

Altcoin คืออะไร?

Altcoin เป็นคำเรียกคริปโตอื่นนอกจาก Bitcoin มาจากคำว่า Alternative และ Coin ในบทนี้จะใช้ความหมายกว้าง ซึ่งรวมทั้งเหรียญประจำเครือข่ายอย่าง ETH และโทเคนที่สร้างบนเครือข่ายอื่นด้วย คำว่า Altcoin จึงไม่ได้จำกัดเฉพาะสินทรัพย์ที่เป็น “Coin” ตามการแบ่งทางเทคนิคที่เราเรียนไปก่อนหน้านี้ นิยาม Altcoin ของ Binance Academy

สิ่งสำคัญคือ Altcoin เป็นคำเรียกกลุ่ม ไม่ใช่คะแนนคุณภาพ

สินทรัพย์ที่อยู่ในกลุ่มนี้อาจมีวัตถุประสงค์ต่างกันมาก เช่น ใช้จ่ายค่าธรรมเนียมเครือข่าย ใช้ในบริการทางการเงินบนบล็อกเชน หรือออกแบบให้รักษามูลค่าใกล้เคียงสินทรัพย์อ้างอิง การรู้ว่าเหรียญหนึ่งเป็น Altcoin จึงยังไม่เพียงพอที่จะบอกว่ามันทำอะไร หรือผู้ถือได้รับสิทธิอะไร

เวลาอ่านรายงานหรือเว็บไซต์ข้อมูล ควรดูด้วยว่าผู้จัดทำใช้คำนี้ครอบคลุมสินทรัพย์ใดบ้าง เพื่อให้เปรียบเทียบข้อมูลบนความหมายเดียวกัน

Meme Coin คืออะไร และต่างจาก Altcoin อย่างไร?

Meme Coin คือคริปโตที่มีภาพจำหรือเรื่องราวเชื่อมโยงกับมีม ตัวละคร กระแสบนอินเทอร์เน็ต หรือวัฒนธรรมของชุมชน ความสนใจของผู้คนและการเก็งกำไรมักมีบทบาทสำคัญต่อราคา ขณะที่ประโยชน์ใช้สอยของแต่ละโครงการอาจมีจำกัดหรือแตกต่างกันมาก คำอธิบายลักษณะ Meme Coin โดยเจ้าหน้าที่ SEC สหรัฐฯ

เมื่อใช้ความหมายของ Altcoin ตามบทนี้ Meme Coin จึงเป็นส่วนหนึ่งของกลุ่ม Altcoin ทั้งสองคำไม่ได้เป็นประเภทที่แยกขาดจากกัน

ลองแยกคำถามออกเป็นสองด้าน:

• เป็น Coin หรือ Token? เป็นคำถามเกี่ยวกับโครงสร้างทางเทคนิคและเครือข่ายที่สินทรัพย์นั้นใช้งาน
• เป็น Meme Coin หรือไม่? เป็นคำถามเกี่ยวกับภาพจำ เรื่องราว และลักษณะของชุมชนรอบสินทรัพย์

ตัวอย่างเช่น Dogecoin มีภาพจำเชื่อมกับมีมสุนัข แต่ก็มีบล็อกเชนของตัวเองสำหรับรับส่ง DOGE จึงไม่ควรเหมารวมว่า Meme Coin ทุกตัวไม่มีการใช้งานใดเลย คำอธิบาย Dogecoin จากเว็บไซต์โครงการ

ในทางกลับกัน การมีชุมชนใหญ่หรือมีคนพูดถึงมาก ก็ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันคุณภาพของโครงการ คุณยังต้องแยกให้ออกว่า คนต้องการสินทรัพย์นั้นเพื่อใช้งานอะไร และความต้องการซื้อส่วนใดเกิดจากความหวังว่าจะขายต่อได้แพงขึ้น

Market Cap คืออะไร?

Market Cap หรือมูลค่าตลาด เป็นตัวเลขที่นำราคาปัจจุบันต่อเหรียญมาคูณกับจำนวนเหรียญหมุนเวียน

Market Cap = ราคาต่อเหรียญ × จำนวนเหรียญหมุนเวียน

ตัวเลขนี้ช่วยให้มองขนาดตลาดของสินทรัพย์ได้ครบกว่าการดูราคาต่อเหรียญเพียงอย่างเดียว คำอธิบาย Market Cap ของ Coinbase

ลองดูตัวอย่างสมมติต่อไปนี้ โดยใช้เงินบาทเป็นหน่วยเดียวกันทั้งหมด

แม้เหรียญ A จะมีราคาต่อหน่วยต่ำกว่าเหรียญ B ถึง 1,000 เท่า แต่ Market Cap ของ A กลับสูงกว่า B อยู่ 10 เท่า เพราะมีจำนวนเหรียญหมุนเวียนมากกว่ามาก

อย่างไรก็ตาม ตัวอย่างนี้ยังไม่ได้บอกว่า A แพงเกินไป หรือ B ถูกเกินไป การประเมินเช่นนั้นต้องศึกษาประโยชน์ใช้สอย ความต้องการถือ อุปทาน และปัจจัยอื่นร่วมด้วย

Market Cap บอกขนาดมูลค่าตามราคาตลาด ไม่ได้บอกมูลค่าที่เหมาะสมของสินทรัพย์โดยอัตโนมัติ

เหรียญราคาไม่ถึงบาท มีโอกาสขึ้นง่ายกว่าหรือไม่?

ราคาต่อหน่วยต่ำไม่ได้ทำให้ราคาขึ้นง่ายกว่าโดยตัวมันเอง

หากเหรียญ A ในตัวอย่างมีราคาเพิ่มจาก 0.10 บาทเป็น 1 บาท โดยจำนวนเหรียญหมุนเวียนยังเท่าเดิม Market Cap จะเพิ่มจาก 1,000 ล้านบาทเป็น 10,000 ล้านบาท หรือเพิ่มขึ้น 10 เท่าเช่นเดียวกับราคา

การถามว่า “มีโอกาสไปถึง 1 บาทไหม” จึงควรถามต่อว่า:

• ที่ราคานั้น Market Cap จะเป็นเท่าไร?
• ระหว่างทางจะมีเหรียญหมุนเวียนเพิ่มหรือไม่?
• มีเหตุผลใดรองรับความต้องการซื้อและถือสินทรัพย์นั้น?

การคำนวณช่วยให้เห็นขนาดของสมมติฐาน แต่ยังไม่ใช่คำทำนายว่าราคาจะไปถึงเป้าหมายนั้น

Market Cap ไม่ใช่เงินที่ไหลเข้ามาทั้งหมด

ความเข้าใจผิดอีกอย่างคือ เมื่อ Market Cap เพิ่มขึ้น 200 ล้านบาท แปลว่ามีเงินใหม่ไหลเข้ามา 200 ล้านบาท

เราไม่สามารถสรุปแบบนั้นจาก Market Cap เพียงตัวเดียวได้

กลับไปที่เหรียญ A หากราคาที่ใช้คำนวณเพิ่มจาก 0.10 บาทเป็น 0.12 บาท และจำนวนหมุนเวียนยังอยู่ที่ 10,000 ล้านเหรียญ Market Cap จะเปลี่ยนดังนี้:

ส่วนต่าง 200 ล้านบาทเกิดจากการนำราคาใหม่ไปคูณกับเหรียญหมุนเวียนทั้งหมด ไม่ได้หมายความว่าเหรียญทุกหน่วยเปลี่ยนมือที่ราคาใหม่ หรือมีเงินใหม่เข้ามาเท่ากับส่วนต่างนั้น

ด้วยเหตุผลเดียวกัน Market Cap จึงไม่ใช่กองเงินที่รอให้ผู้ถือทุกคนถอนออกมาได้ หากมีคนขายจำนวนมาก ราคาที่ขายได้จริงอาจเปลี่ยนไปตามความต้องการซื้อและสภาพคล่องในตลาด

จำนวนเหรียญหมุนเวียน จำนวนทั้งหมด และจำนวนสูงสุด ต่างกันอย่างไร?

ก่อนอ่าน FDV ควรรู้จักตัวเลขอุปทานสามประเภทนี้ก่อน

จำนวนหมุนเวียนไม่จำเป็นต้องเท่ากับจำนวนที่ปลดล็อกแล้วทั้งหมด เพราะผู้ให้ข้อมูลอาจไม่นับสินทรัพย์บางส่วน เช่น เหรียญในกระเป๋าของทีมงานหรือเงินสำรองบางประเภท นอกจากนี้ เหรียญที่นับเป็นจำนวนหมุนเวียนก็ไม่ได้หมายความว่ากำลังตั้งขายอยู่ทุกหน่วย วิธีจัดประเภทอุปทานของ CoinMarketCap

เมื่อเปรียบเทียบตัวเลขข้ามเว็บไซต์ จึงควรดูทั้งเวลาที่อัปเดตและวิธีคำนวณ โดยเฉพาะกรณีที่จำนวนเหรียญต่างกันมาก

FDV คืออะไร และควรอ่านคู่กับ Market Cap อย่างไร?

FDV ย่อมาจาก Fully Diluted Valuation เป็นการประเมินมูลค่าโดยนำราคาปัจจุบันไปคูณกับฐานจำนวนเหรียญเต็มที่ใช้ในการคำนวณ แทนการใช้เฉพาะจำนวนหมุนเวียน

จุดที่ต้องระวังคือ ผู้ให้ข้อมูลอาจใช้ฐานจำนวนเหรียญต่างกัน เช่น CoinMarketCap ระบุสูตร FDV โดยใช้ Max Supply ส่วนบทอธิบายของ CoinGecko ใช้ Total Supply ดังนั้น ก่อนเปรียบเทียบ FDV ต้องดูคำอธิบายของแหล่งข้อมูลด้วย สูตรของ CoinMarketCap และ คำอธิบาย FDV ของ CoinGecko

เพื่อให้เห็นภาพโดยไม่สับสนเรื่องฐานคำนวณ สมมติว่าเหรียญ X มีข้อมูลดังนี้:

ในตัวอย่างนี้ Total Supply และ Max Supply เท่ากัน จึงได้ผลลัพธ์เหมือนกันไม่ว่าจะใช้ฐานใด

• Market Cap: 2 บาท × 100 ล้านเหรียญ = 200 ล้านบาท
• FDV: 2 บาท × 1,000 ล้านเหรียญ = 2,000 ล้านบาท
• สัดส่วนหมุนเวียน: 100 ล้าน ÷ 1,000 ล้าน = 10%

ตัวเลขนี้บอกว่าฐานจำนวนเหรียญที่ใช้คำนวณ FDV ใหญ่กว่าจำนวนหมุนเวียนปัจจุบันมาก แต่ยังไม่บอกว่าเหรียญส่วนที่เหลือจะเข้าตลาดเมื่อไร หรือผู้ถือจะนำออกขายเท่าไร

FDV ไม่ใช่คำทำนายมูลค่าในอนาคต และไม่ใช่เพดานของ Market Cap เพราะราคาที่ใช้คำนวณอาจเปลี่ยนไป รวมถึงจำนวนเหรียญที่ใช้เป็นฐานอาจเปลี่ยนได้ตามกติกาของสินทรัพย์นั้น

แล้ว Token Unlock เกี่ยวข้องอย่างไร?

Token Unlock คือการปลดข้อจำกัดของโทเคนที่ถูกล็อกไว้ตามเงื่อนไข เช่น เริ่มโอนหรือขายได้เมื่อครบกำหนด การปลดล็อกจึงอาจเป็นการเปลี่ยนสถานะของโทเคนที่ออกมาแล้ว ไม่ใช่การสร้างโทเคนใหม่เสมอไป

เมื่อเห็นตารางปลดล็อก ควรดูต่อว่า:

• ปลดล็อกให้ใคร เช่น ทีมงาน นักลงทุนเดิม หรือผู้เข้าร่วมโครงการ?
• ปลดล็อกครั้งละเท่าไร เมื่อเทียบกับจำนวนหมุนเวียน?
• ปลดล็อกครั้งเดียวหรือทยอยปล่อย?
• ผู้รับมีเงื่อนไขหรือข้อจำกัดอื่นอีกหรือไม่?

เหรียญที่พร้อมเข้าสู่ตลาดมากขึ้นอาจสร้างแรงกดดันต่อราคา หากความต้องการซื้อไม่เพิ่มตาม แต่ การปลดล็อกไม่ได้แปลว่าผู้รับทุกคนจะขายทันที หรือราคาต้องลดลงแน่นอน อุปทานและข้อจำกัดในการตีความ FDV

Market Cap, Volume และสภาพคล่อง บอกคนละเรื่อง

ตัวเลขเหล่านี้มักแสดงอยู่ใกล้กันบนหน้าข้อมูลเหรียญ แต่ใช้ตอบคำถามต่างกัน

Volume ที่แสดงเป็น 24 ชั่วโมงเป็นข้อมูลการซื้อขายในช่วงเวลานั้น สินทรัพย์เดียวกันอาจเปลี่ยนมือหลายครั้ง จึงไม่ใช่จำนวนเงินใหม่ที่เข้ามาถือสินทรัพย์ทั้งหมด วิธีรายงานข้อมูลตลาดของ CoinMarketCap

ส่วนสภาพคล่องเกี่ยวข้องกับการทำรายการจริง เช่น หากคุณต้องการขาย แต่ฝั่งรับซื้อมีปริมาณรองรับน้อย คุณอาจขายได้เพียงบางส่วนใกล้ราคาที่เห็น ส่วนที่เหลืออาจต้องขายในราคาต่ำลง

สำหรับการแลกผ่านพูลสภาพคล่องบนระบบอย่าง Uniswap ขนาดรายการเมื่อเทียบกับสภาพคล่องในพูลมีผลต่อ Price Impact หรือผลกระทบต่อราคาที่เกิดจากรายการของคุณเอง พูลที่มีสภาพคล่องน้อยมักได้รับผลกระทบมากกว่าสำหรับรายการขนาดเดียวกัน คำอธิบาย Price Impact ของ Uniswap

ดังนั้น การเห็น Market Cap สูงหรือ Volume มาก ยังไม่เพียงพอที่จะยืนยันว่าคุณจะขายจำนวนที่ต้องการได้ใกล้ราคาบนหน้าจอ ต้องดูตลาดและช่องทางที่คุณจะใช้ทำรายการด้วย

ก่อนประเมิน Altcoin หรือ Meme Coin ควรตรวจอะไรบ้าง?

เมื่อเข้าใจตัวเลขแล้ว ลองอ่านข้อมูลโครงการตามลำดับนี้

1. ระบุให้ชัดว่ากำลังดูสินทรัพย์อะไร

ตรวจชื่อ เครือข่าย และข้อมูลระบุตัวสินทรัพย์จากช่องทางทางการ หากเป็นโทเคน ให้ตรวจที่อยู่สัญญาที่เกี่ยวข้องด้วย อย่าอาศัยชื่อหรือรูปโลโก้เพียงอย่างเดียว

2. อธิบายประโยชน์ของสินทรัพย์ให้ได้

แยกให้ออกว่าโครงการให้บริการอะไร และตัวเหรียญเกี่ยวข้องกับบริการนั้นอย่างไร การที่โครงการมีผู้ใช้งานไม่ได้ตอบโดยอัตโนมัติว่าผู้ใช้จำเป็นต้องซื้อหรือถือโทเคน

3. อ่านราคาและจำนวนเหรียญคู่กัน

ตรวจ Market Cap, Circulating Supply, Total Supply และ Max Supply พร้อมดูว่า FDV ใช้ฐานใด หากตัวเลขจากสองแหล่งไม่ตรงกัน ให้หาสาเหตุก่อนนำไปเปรียบเทียบ

4. ตรวจการจัดสรรและกำหนดปล่อยเหรียญ

ดูว่าเหรียญส่วนที่ยังไม่หมุนเวียนอยู่กับใคร และมีเงื่อนไขเข้าสู่ตลาดอย่างไร ช่องว่างระหว่าง Market Cap กับ FDV เป็นจุดเริ่มต้นของคำถาม ไม่ใช่คำตัดสินว่าโครงการดีหรือไม่ดี

5. ดูสภาพคล่องในช่องทางที่จะใช้จริง

พิจารณาว่าขนาดรายการของคุณมีผลต่อราคามากเพียงใด รวมถึงค่าธรรมเนียมและราคาที่คาดว่าจะได้รับก่อนยืนยันรายการ

6. แยกข้อเท็จจริงออกจากคำคาดหวัง

ข้อความอย่าง “ชุมชนโตเร็ว” “กำลังจะมีผู้ใช้จำนวนมาก” หรือ “ราคายังไปได้อีกไกล” ควรมีรายละเอียดให้ตรวจสอบต่อได้ อย่านำความนิยมมาใช้แทนหลักฐานของการใช้งานหรือความต้องการถือสินทรัพย์ทั้งหมด

คำถามที่พบบ่อย

ETH ถือเป็น Altcoin หรือไม่?

ถ้าใช้ความหมายกว้างว่า Altcoin คือคริปโตอื่นนอกจาก Bitcoin ก็ถือว่า ETH อยู่ในกลุ่มนี้ แต่คำเรียกดังกล่าวไม่ได้อธิบายบทบาทของ ETH ได้ครบ คุณยังต้องศึกษาการใช้งานและกติกาของเครือข่าย Ethereum แยกต่างหาก

ซื้อเหรียญราคาต่ำ ได้จำนวนเหรียญมากกว่า จึงมีกำไรมากกว่าหรือไม่?

จำนวนเหรียญที่ได้รับมากกว่าไม่ได้ทำให้ผลตอบแทนสูงกว่าโดยตัวมันเอง

สมมติลงทุน 1,000 บาทเท่ากัน หากสินทรัพย์ทั้งสองมีราคาเพิ่มขึ้น 10% มูลค่าจะเพิ่มเป็น 1,100 บาทเท่ากัน ไม่ว่าคุณจะถือ 10 เหรียญหรือ 100,000 เหรียญ โดยตัวอย่างนี้ไม่รวมค่าธรรมเนียมและผลกระทบจากการซื้อขาย

สิ่งที่ต้องเปรียบเทียบคือการเปลี่ยนแปลงของราคาเป็นเปอร์เซ็นต์ รวมถึงต้นทุนและความเสี่ยง ไม่ใช่จำนวนเหรียญที่เห็นในกระเป๋า

FDV สูงกว่า Market Cap มาก แปลว่าเป็นโครงการหลอกลวงหรือไม่?

ยังสรุปไม่ได้ ช่องว่างดังกล่าวบอกว่าฐานจำนวนเหรียญที่ใช้คำนวณ FDV สูงกว่าจำนวนหมุนเวียนมาก คุณต้องตรวจการจัดสรร กำหนดปล่อยเหรียญ และวิธีคำนวณต่อ จึงจะเข้าใจสาเหตุของช่องว่างนั้น

Market Cap ต่ำ แปลว่ามีโอกาสเติบโตมากกว่าแน่นอนหรือไม่?

ไม่แน่นอน Market Cap ต่ำบอกเพียงขนาดมูลค่าตามสูตรในขณะนั้น ไม่ได้ยืนยันว่าจะมีผู้ซื้อเพิ่มขึ้น สินทรัพย์อาจเติบโต อยู่ในขนาดเล็กต่อไป หรือสูญเสียความต้องการก็ได้

ก่อนเรียนบทถัดไป

หลังอ่านบทนี้ คุณควรอธิบายได้ว่า Altcoin เป็นคำเรียกกลุ่มกว้าง ส่วน Meme Coin สื่อถึงภาพจำและเรื่องราวของสินทรัพย์ ขณะที่ Market Cap, FDV และสภาพคล่องเป็นข้อมูลคนละด้าน ซึ่งต้องอ่านร่วมกัน

ลองตรวจความเข้าใจด้วยคำถามสามข้อ:

• ทำไมเหรียญราคา 0.10 บาทจึงอาจมี Market Cap สูงกว่าเหรียญราคา 100 บาท?
• ทำไม Market Cap ที่เพิ่มขึ้นจึงไม่เท่ากับเงินใหม่ที่ไหลเข้า?
• หาก FDV สูงกว่า Market Cap มาก คุณต้องหาข้อมูลอะไรต่อก่อนสรุป?

บทถัดไปคือ Stablecoin, USDT และ USDC เราจะศึกษาว่าเหรียญที่ตั้งเป้ารักษามูลค่าใกล้เงินดอลลาร์ทำงานอย่างไร และทำไมคำว่า “Stable” จึงไม่ได้หมายถึงไม่มีความเสี่ยง