บทความที่ 4 / 7 ในบทนี้

เหลืออีก 3 บทความ

สิ่งที่คุณจะได้เรียนรู้ในบทนี้

เมื่ออ่านเรื่องคริปโต คุณอาจเจอทั้งคำว่า Ethereum, ETH และ Smart Contract อยู่ในประโยคเดียวกัน จนดูเหมือนเป็นสิ่งเดียวกันทั้งหมด

ทั้งสามคำเกี่ยวข้องกัน แต่ทำหน้าที่ต่างกัน: Ethereum คือเครือข่าย ส่วน ETH คือสินทรัพย์ประจำเครือข่าย และ Smart Contract คือโปรแกรมที่ทำงานบนเครือข่ายนั้น

เมื่อแยกสามคำนี้ได้ คุณจะรู้ว่าซื้อ ETH แล้วได้ถือสินทรัพย์อะไร และเหตุใดการทำรายการในบางแอปจึงอาจมีค่าธรรมเนียมเครือข่าย แม้คุณจะไม่ได้โอน ETH ให้ใคร

Ethereum ต่างจาก ETH อย่างไร

Ethereum เป็นเครือข่ายบล็อกเชนที่รองรับการทำงานของโปรแกรม นักพัฒนาสามารถใช้สร้างระบบโทเคน บริการแลกเปลี่ยนสินทรัพย์ และแอปพลิเคชันอื่น ๆ ที่บันทึกหรือเปลี่ยนแปลงข้อมูลบนเครือข่าย

ส่วน Ether ซึ่งใช้สัญลักษณ์ ETH เป็นสินทรัพย์ประจำเครือข่าย ใช้ชำระค่าธรรมเนียมและมีบทบาทในการรักษาความปลอดภัยของระบบผ่านการวางเดิมพัน หรือ Staking การถือ ETH จึงไม่ได้ทำให้คุณเป็นเจ้าของทุกโครงการที่สร้างบน Ethereum อ้างอิง: Ethereum คืออะไร

คำที่พบ หมายถึงอะไร ตัวอย่างการใช้งาน
Ethereum เครือข่ายบล็อกเชน บันทึกธุรกรรมและประมวลผลโปรแกรม
Ether หรือ ETH สินทรัพย์ประจำเครือข่าย ใช้ชำระค่าธรรมเนียม
Smart Contract โปรแกรมที่อยู่บนบล็อกเชน ตรวจเงื่อนไขและเปลี่ยนข้อมูลตามคำสั่ง
Token หรือโทเคน สินทรัพย์ที่สร้างขึ้นด้วยโปรแกรมบนเครือข่าย โทเคนของโครงการต่าง ๆ

เวลาคนพูดว่า “ซื้อ Ethereum” โดยทั่วไปจึงหมายถึงการซื้อ ETH แต่เวลาอ่านรายละเอียดบริการ ควรแยกให้ออกว่ากำลังพูดถึงสินทรัพย์หรือเครือข่าย

Smart Contract ทำงานอย่างไร

แผนภาพอธิบายการทำงานของ Smart Contract บนเครือข่าย Ethereum และการชำระค่า Gas
ภาพประกอบ: ขั้นตอนการประมวลผล Smart Contract และการใช้ ETH ชำระค่าธรรมเนียม Gas

Smart Contract คือโปรแกรมที่เก็บคำสั่งและข้อมูลไว้ ณ ที่อยู่หนึ่งบนบล็อกเชน เมื่อมีการเรียกใช้ โปรแกรมจะทำงานตามเงื่อนไขที่เขียนไว้

คำว่า “Smart” ไม่ได้หมายความว่าโปรแกรมคิดหรือตัดสินใจได้เหมือนมนุษย์ และคำว่า “อัตโนมัติ” ก็ไม่ได้หมายความว่าโปรแกรมจะเริ่มทำงานเองทันทีที่เวลาหรือเงื่อนไขบางอย่างมาถึง การเปลี่ยนข้อมูลบนเครือข่ายต้องมีธุรกรรมเข้ามากระตุ้นการทำงาน โดยอาจเรียกโปรแกรมโดยตรงหรือผ่านโปรแกรมอีกตัวหนึ่ง อ้างอิง: Smart Contract

ลองนึกถึงระบบคะแนนสมมติที่บันทึกยอดของแต่ละบัญชีไว้บนบล็อกเชน และอนุญาตให้โอนคะแนนได้

หากคุณมี 100 คะแนนและต้องการส่งให้เพื่อน 30 คะแนน ขั้นตอนอาจเป็นดังนี้:

  1. คุณส่งคำสั่งโอนผ่านกระเป๋า
  2. โปรแกรมตรวจว่าคุณมีสิทธิ์ใช้คะแนนและมียอดเพียงพอ
  3. หากผ่านเงื่อนไข โปรแกรมลดยอดคุณเหลือ 70 คะแนน และเพิ่มยอดเพื่อนอีก 30 คะแนน
  4. ผลการทำงานถูกบันทึกบนเครือข่าย

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่าโปรแกรมกำหนดกฎการโอนได้ ส่วนคะแนนจะมีราคา แลกเป็นเงิน หรือใช้ประโยชน์นอกระบบได้หรือไม่ ต้องดูเงื่อนไขของคะแนนนั้นเพิ่มเติม

ETH เกี่ยวข้องกับความปลอดภัยของเครือข่ายอย่างไร

Ethereum ใช้ระบบ Proof of Stake ตั้งแต่ปี 2022 โดยผู้ตรวจสอบเครือข่ายที่เรียกว่า Validator วาง ETH เป็นหลักประกันและทำหน้าที่เกี่ยวกับการเสนอหรือตรวจรับรองบล็อก

ผู้ตรวจสอบมีโอกาสได้รับรางวัลตามกติกา แต่ก็มีบทลงโทษ เช่น การเสียผลตอบแทนหรือถูกหัก ETH และการกระทำผิดบางประเภทอาจถูกลงโทษด้วยการตัดหลักประกันที่เรียกว่า Slashing อ้างอิง: Proof of Stake

การถือ ETH อย่างเดียวไม่ได้ทำให้คุณได้รางวัล Staking หากต้องการเข้าร่วม Staking ต้องตรวจเงื่อนไขและความเสี่ยงที่เพิ่มขึ้นจากการถือเหรียญตามปกติ

บทนี้อธิบายบทบาทของ ETH ในเครือข่ายผ่านตัวอย่าง Staking หากสนใจทำ Staking ให้ศึกษาขั้นตอนและเงื่อนไขของบริการที่จะใช้

Gas คืออะไร ทำไมใช้แอปแล้วต้องเสียค่าธรรมเนียม

Gas เป็นหน่วยวัดงานที่เครือข่ายใช้ประมวลผลคำสั่ง ส่วน Gas Fee คือค่าธรรมเนียมสำหรับงานนั้น โดยชำระเป็น ETH บนเครือข่ายหลัก Ethereum หรือ Ethereum Mainnet

จึงไม่ต้องซื้อสินทรัพย์อีกตัวชื่อ “Gas” เพื่อใช้ Ethereum

ค่าธรรมเนียมขึ้นอยู่กับทั้งปริมาณ Gas ที่ใช้และราคาต่อหน่วย Gas การเรียกโปรแกรมที่ทำงานหลายขั้นตอนอาจใช้ Gas มากกว่าการโอนทั่วไป และราคาต่อหน่วยก็เปลี่ยนตามสภาพการใช้งานเครือข่ายได้ อ้างอิง: Gas และค่าธรรมเนียม

ลองดูตัวอย่างสมมติของค่าประมวลผลธุรกรรมทั่วไปบน Mainnet:

รายการ ค่าที่สมมติ
Gas ที่ใช้จริง 50,000 หน่วย
ราคาที่จ่ายจริงต่อ Gas 20 Gwei
ค่าธรรมเนียม 1,000,000 Gwei หรือ 0.001 ETH

Gwei เป็นหน่วยย่อยของ ETH โดย 1 Gwei เท่ากับ 0.000000001 ETH

ตัวเลขนี้ใช้สาธิตวิธีคำนวณ ค่าธรรมเนียมปัจจุบันอาจต่างจากตัวอย่าง และแอปอาจเรียกเก็บค่าบริการอื่นเพิ่มเติม

อีกคำที่อาจพบคือ Gas Limit หมายถึงเพดานจำนวนหน่วย Gas ที่อนุญาตให้ธุรกรรมใช้ ไม่ใช่จำนวน ETH ที่จะถูกหักทั้งหมดเสมอไป ส่วนการอ่านข้อมูลอย่างเดียว เช่น ตรวจยอดผ่านการเรียกดูข้อมูลเครือข่าย โดยไม่ส่งธุรกรรมเปลี่ยนข้อมูล ไม่จำเป็นต้องเสียค่าธรรมเนียมบนเชน อ้างอิง: ธุรกรรมและ Gas Limit

ธุรกรรมล้มเหลวแล้ว ยังเสียค่า Gas หรือไม่

คุณจะเสียค่าธรรมเนียมหรือไม่ ขึ้นอยู่กับว่าธุรกรรมล้มเหลวในขั้นตอนไหน

หากธุรกรรมถูกนำเข้าไปประมวลผลในบล็อกแล้ว แต่ทำงานไม่สำเร็จ เช่น ใช้ Gas จนหมดระหว่างทาง การเปลี่ยนข้อมูลจากการทำงานนั้นอาจถูกย้อนกลับ แต่ยังมีค่าธรรมเนียมสำหรับงานที่เครือข่ายทำไปแล้ว

ส่วนคำสั่งที่ถูกปฏิเสธก่อนเข้าไปประมวลผล ไม่ได้เสียค่า Gas บนเชนเพียงเพราะกดส่งไม่สำเร็จ ดังนั้นข้อความ “ล้มเหลว” บนหน้าจออย่างเดียวจึงยังไม่พอจะสรุปว่าเสียค่าธรรมเนียมหรือไม่ อ้างอิง: Gas Limit และธุรกรรมที่ทำงานไม่สำเร็จ

โทเคนบน Ethereum เป็น ETH ทั้งหมดหรือไม่

ETH กับโทเคนที่สร้างบน Ethereum เป็นสินทรัพย์คนละอย่าง แต่ละโครงการอาจมีผู้ออก จำนวนโทเคน และเงื่อนไขการใช้งานต่างกัน

คำว่า ERC-20 ที่พบบ่อยเป็นมาตรฐานการทำงานของโทเคน เช่น วิธีตรวจยอดและโอนโทเคน เพื่อให้กระเป๋าและแอปที่รองรับทำงานร่วมกันได้ การใช้มาตรฐานนี้ไม่ได้รับรองว่าโครงการน่าเชื่อถือหรือโทเคนมีมูลค่า อ้างอิง: มาตรฐาน ERC-20

สำหรับการส่งธุรกรรมจากกระเป๋าทั่วไปที่ผู้ใช้จ่ายค่าธรรมเนียมเองบน Mainnet แม้สิ่งที่โอนเป็นโทเคนอื่น ก็ยังต้องมี ETH สำหรับค่าธรรมเนียม การมีโทเคนอยู่ในกระเป๋าจึงไม่ได้แปลว่าจะส่งออกได้ทันทีหากไม่มี ETH

บางแอปอาจจ่ายค่าธรรมเนียมแทนคุณ ให้ดูเงื่อนไขของแอปนั้นว่ารองรับกรณีใดบ้าง

Approve คือการอนุญาตอะไร

เมื่อใช้แอปแลกเปลี่ยนโทเคน คุณอาจเห็นคำขอให้กด Approve ก่อนทำรายการ

สำหรับโทเคน ERC-20 การอนุมัติลักษณะนี้คือการกำหนดสิทธิ์ให้ที่อยู่หนึ่งใช้โทเคนของคุณได้ภายในวงเงินที่อนุญาต จึงควรตรวจทั้งผู้รับสิทธิ์ ชนิดโทเคน และจำนวนที่อนุญาต โดยเฉพาะเมื่อคำขอระบุวงเงินสูงมาก อ้างอิง: การอนุมัติสิทธิ์ใน ERC-20

ก่อนกดยืนยัน ให้ตรวจว่าคำขอนั้นเป็นการ โอนสินทรัพย์หรือให้สิทธิ์ผู้อื่นใช้สินทรัพย์ เพราะการอนุมัติสองแบบนี้ให้ผลต่างกัน

Smart Contract มีข้อจำกัดอะไรบ้าง

การทำงานตามโปรแกรมช่วยให้ตรวจสอบกติกาได้ แต่ยังมีเรื่องที่ต้องพิจารณานอกเหนือจากคำว่า “อยู่บนบล็อกเชน”

โปรแกรมอาจมีข้อผิดพลาด

หากโค้ดมีช่องโหว่ ผู้โจมตีอาจใช้ช่องโหว่นั้นนำสินทรัพย์ออกไปได้ แม้เครือข่ายจะประมวลผลตามกติกาของตัวเองอย่างถูกต้อง การตรวจสอบโค้ดหรือ Audit ช่วยค้นหาปัญหา แต่ไม่ได้รับประกันว่าจะพบครบทุกจุด อ้างอิง: ความปลอดภัยของ Smart Contract

ข้อมูลจากโลกภายนอกต้องมีช่องทางนำเข้า

Smart Contract อ่านข้อมูลนอกเครือข่ายโดยตรงไม่ได้ เช่น อุณหภูมิ ราคาตลาดภายนอก หรือผลการแข่งขัน จึงต้องใช้ระบบที่เรียกว่า Oracle เพื่อนำข้อมูลเหล่านั้นเข้ามา

สมมติว่าโปรแกรมจ่ายเงินตามปริมาณฝน โปรแกรมต้องได้รับข้อมูลฝนก่อนจึงจะตรวจเงื่อนไขได้ หากข้อมูลที่ป้อนผิด ผลลัพธ์ก็อาจผิดจากเหตุการณ์จริง แม้โปรแกรมจะคำนวณตามคำสั่งอย่างถูกต้องก็ตาม อ้างอิง: Oracle

บางระบบเปลี่ยนกติกาการทำงานได้

เมื่อขึ้นบล็อกเชนแล้ว โค้ดเดิมแก้ทับโดยตรงเหมือนไฟล์ทั่วไปไม่ได้ แอปบางระบบจึงออกแบบให้เปลี่ยนไปเรียกใช้โค้ดชุดใหม่ได้

ดังนั้น ก่อนใช้บริการควรดูว่าใครมีสิทธิ์อัปเกรดระบบ และสิทธิ์นั้นเปลี่ยนพฤติกรรมของโปรแกรมได้มากเพียงใด คำว่า “Smart Contract” เพียงอย่างเดียวไม่ได้แปลว่ากติกาทั้งหมดจะคงเดิมตลอดไป อ้างอิง: การอัปเกรด Smart Contract

ETH มีจำนวนจำกัดเหมือน Bitcoin หรือไม่

ภายใต้กติกาปัจจุบัน ETH ไม่มีเพดานจำนวนเหรียญแบบตายตัวที่ 21 ล้านหน่วยเหมือน Bitcoin จำนวน ETH เปลี่ยนจากกลไกสำคัญสองด้าน ได้แก่ การออก ETH ใหม่เป็นรางวัลของระบบ และการเผา ETH จากค่าธรรมเนียมบางส่วน

เมื่อเผา ETH เหรียญส่วนนั้นจะออกจากการหมุนเวียนอย่างถาวร หากยังมีเหรียญออกใหม่ ต้องเทียบจำนวนที่ออกใหม่กับจำนวนที่เผา

  • หากออกใหม่มากกว่าเผา จำนวน ETH สุทธิเพิ่มขึ้น
  • หากเผามากกว่าออกใหม่ จำนวน ETH สุทธิลดลง

จึงไม่ควรสรุปว่า ETH ลดจำนวนลงตลอดเวลาเพียงเพราะมีกลไกเผาเหรียญ อ้างอิง: ETH และอุปทาน

แม้จำนวนเหรียญจะลดลงในช่วงหนึ่ง ราคาก็ขึ้นอยู่กับว่าผู้ซื้อยอมจ่ายเท่าไร จึงใช้จำนวนเหรียญเพียงอย่างเดียวสรุปไม่ได้ว่าราคาจะขึ้น

Layer 2 เกี่ยวข้องกับ Ethereum อย่างไร

เมื่อศึกษาต่อ คุณอาจพบชื่อเครือข่ายที่เรียกว่า Layer 2 ซึ่งพัฒนาขึ้นเพื่อช่วยรองรับการใช้งานและลดต้นทุน โดยเชื่อมโยงกับ Ethereum ในการตรวจสอบหรือชำระผลธุรกรรมตามรูปแบบของระบบนั้น

อย่างไรก็ตาม แต่ละเครือข่ายมีเทคโนโลยีและความเสี่ยงต่างกัน จึงไม่ควรนำค่าธรรมเนียมหรือเงื่อนไขของ Ethereum Mainnet ไปใช้เหมารวมกับทุก Layer 2 อ้างอิง: Layer 2

ชื่อสินทรัพย์กับชื่อเครือข่ายเป็นคนละข้อมูล เมื่อไปถึงบทการโอนคริปโต เราจะใช้ความแตกต่างนี้ตรวจสอบต้นทางและปลายทางก่อนส่งจริง

ลองตรวจความเข้าใจก่อนอ่านบทถัดไป

1. ซื้อ ETH แล้ว เท่ากับซื้อโทเคนทุกโครงการบน Ethereum หรือไม่?
ไม่เท่ากัน คุณถือ ETH ส่วนโทเคนของแต่ละโครงการเป็นอีกสินทรัพย์หนึ่ง

2. Smart Contract จะเริ่มทำงานเองทันทีเมื่อครบกำหนดเวลาหรือไม่?
ไม่ใช่เพียงเพราะเวลาผ่านไป ต้องมีการเรียกใช้งานที่กระตุ้นให้โปรแกรมตรวจเงื่อนไขและดำเนินการ

3. ธุรกรรมไม่สำเร็จ แปลว่าไม่เสียค่าธรรมเนียมเสมอไปหรือไม่?
ไม่เสมอไป หากเข้าไปประมวลผลในบล็อกแล้ว ยังอาจมีค่าธรรมเนียมสำหรับงานที่ทำไป

4. โทเคนใช้มาตรฐาน ERC-20 แปลว่าโครงการผ่านการรับรองหรือไม่?
ไม่ใช่ มาตรฐานช่วยให้ระบบทำงานร่วมกันได้ ส่วนความน่าเชื่อถือของโครงการต้องตรวจแยกต่างหาก

5. มีการเผา ETH แปลว่าจำนวนเหรียญลดลงตลอดเวลาหรือไม่?
ไม่ใช่ ต้องเปรียบเทียบกับจำนวน ETH ที่ออกใหม่ในช่วงเดียวกันด้วย

บทถัดไป Altcoin, Meme Coin และการอ่านขนาดตลาด จะขยายจากเครือข่ายและสินทรัพย์ที่รู้จักแล้ว ไปสู่การแยกประเภทเหรียญและอ่านตัวเลขตลาด โดยไม่ตัดสินจากราคาต่อเหรียญเพียงอย่างเดียว

Share This Story, Choose Your Platform!

โฆษณาพันธมิตร: จำนวน $30 ในภาพไม่ยืนยันสิทธิ์ของทุกบัญชี ตรวจข้อเสนอที่แสดงสำหรับคุณและเงื่อนไขถอนกำไรก่อนสมัคร ดูวิธีตรวจสิทธิ์

ตรวจสิทธิ์ก่อนรับโบนัส

โบนัสและเงื่อนไขอาจต่างกันตามประเทศ ประเภทบัญชี และช่วงเวลา ตรวจข้อเสนอที่แสดงในบัญชีของคุณ พร้อมเงื่อนไขการใช้เครดิตและการถอนกำไรก่อนตัดสินใจ

ดูวิธีตรวจสิทธิ์โบนัส

ศึกษาผู้ให้บริการก่อนเปิดบัญชี

เลือกโบรกเกอร์จากข้อมูลที่เทียบกันได้

ทำความเข้าใจประเภทบัญชี ต้นทุนการเทรด ช่องทางฝากถอน และบริษัทที่ให้บริการ ก่อนเลือกเงื่อนไขให้ตรงกับการใช้งานของคุณ

รู้จักแต่ละโบรกเกอร์

อ่านรีวิว ข้อจำกัด และคู่มือใช้งาน เพื่อดูรายละเอียดของผู้ให้บริการที่สนใจ

ดูรีวิวโบรกเกอร์ →

เปรียบเทียบบนเงื่อนไขเดียวกัน

เทียบประเภทบัญชี ต้นทุน และเงื่อนไขสำคัญของหลายโบรกเกอร์ ก่อนอ่านรายละเอียดเพิ่มเติม

เปรียบเทียบโบรกเกอร์ →

บทความที่เกี่ยวข้อง