บทความในหมวด บทเรียนที่ 3: แท่งเทียนและการอ่านกราฟ

🎯 เมื่อเรียนบทเรียนนี้จบ คุณจะ

• ชี้ Open, High, Low, Close และคำนวณ Body กับไส้ได้
• แยก แท่งที่กำลังก่อตัว ออกจากแท่งที่ปิดแล้ว
• อธิบายได้ว่า OHLC ไม่แสดงลำดับราคาและไม่รับรองผลเทรด
• อ่านข้อจำกัดของงานวิจัยก่อนนำรูปแบบไปทดสอบ

แท่งเทียนคือวิธีแสดงราคาที่สรุปการเคลื่อนไหวในช่วงเวลาหนึ่งด้วยตัวเลข 4 ค่า ได้แก่ ราคาเปิด (Open) ราคาสูงสุด (High) ราคาต่ำสุด (Low) และราคาปิด (Close)

กราฟแท่งเทียนช่วยมองความสัมพันธ์ของราคาเปิดและปิดผ่าน Body และสี ส่วนกราฟ Bar ก็แสดง OHLC ทั้งสี่ค่าได้เช่นกัน

องค์ประกอบของแท่งเทียน

Close สูงกว่า Open = แท่งขึ้น (มักแสดงเป็นสีเขียวหรือขาว)
Close ต่ำกว่า Open = แท่งลง (มักแสดงเป็นสีแดงหรือดำ)

แท่งที่ยังไม่ปิด: Close คือราคาล่าสุด ณ ขณะนั้น และ High/Low ยังเปลี่ยนได้ ต้องแยกจากแท่งปิดแล้ว ตรวจด้วยว่ากราฟใช้ Bid หรือ Last ตามสัญลักษณ์และแหล่งข้อมูล ราคา OHLC ไม่ใช่คำรับรองว่าจะส่งคำสั่งได้ที่ราคานั้น

ตัวอย่างอ่าน OHLC ด้วยตัวเลข

สมมติ Open 1.1000, High 1.1030, Low 1.0990 และ Close 1.1020: เป็นแท่งขึ้น มี Body 0.0020 ไส้บน 0.0010 และไส้ล่าง 0.0010 หาก 1 pip = 0.0001 จะเท่ากับ 20, 10 และ 10 pips ตามลำดับ รวมช่วง High–Low 40 pips ตัวเลขสมมตินี้ใช้ฝึกอ่านกราฟ ไม่ใช่สัญญาณเข้าเทรด

⚠️ สิ่งที่แท่งเทียนไม่ได้บอก

ไส้เทียนบอกอะไร

ไส้บนคือระยะจากขอบบนของ Body ถึง High ส่วนไส้ล่างคือระยะจาก Low ถึงขอบล่างของ Body เมื่อแท่งปิด ไส้บอกว่าราคาสุดท้ายไม่ได้อยู่ที่จุดสูงสุดหรือต่ำสุดนั้น แต่ไม่พิสูจน์จำนวนผู้ซื้อ ผู้ขาย หรือเจตนาของผู้ร่วมตลาด

เทียบกับกราฟประเภทอื่น

ที่มาของแท่งเทียนและข้อจำกัดของเรื่องเล่า

คุณจะเจอบทความจำนวนมากที่เล่าว่าแท่งเทียนถูกคิดค้นโดยพ่อค้าข้าวชาวญี่ปุ่นชื่อ Munehisa Homma ในศตวรรษที่ 18

⭐ งานวิจัยบอกอะไรเกี่ยวกับแท่งเทียน

งานวิจัยทดสอบกฎแท่งเทียนในตลาด ช่วงเวลา และวิธีเข้าออกที่แตกต่างกัน จึงต้องอ่านเงื่อนไขของแต่ละงานควบคู่กับผลลัพธ์

ข้อสรุปโดยรวมคือ ผลลัพธ์ไม่สอดคล้องกันในทุกตลาดและทุกช่วงเวลา

ตัวอย่างผลที่ต้องอ่านให้ครบ: Lu และคณะ (2015) ศึกษาหุ้นในกลุ่ม DJIA พบว่าผลของรูปแบบกลับตัวสามแท่งขึ้นกับวิธีถือและออกจากสถานะ กฎออกแบบหนึ่งให้ผลกำไรหลังต้นทุนในชุดข้อมูลที่ศึกษา แต่อีกแบบไม่ให้ผลเช่นเดียวกัน นี่ไม่ใช่หลักฐานว่ารูปแบบเดียวกันจะทำกำไรใน Forex หรือในอนาคต

คำถามที่พบบ่อย

ควรใช้กราฟแท่งเทียนหรือกราฟเส้น?
แท่งเทียนให้ข้อมูลครบกว่าและเป็นมาตรฐานที่บทความส่วนใหญ่ใช้อธิบาย จึงเหมาะกับการเรียนรู้มากกว่า ส่วนกราฟเส้นมีประโยชน์เมื่ออยากดูภาพรวมโดยตัดรายละเอียดออก

ทำไมแท่งเทียนของโบรกเกอร์แต่ละเจ้าไม่เหมือนกันเป๊ะ?
เพราะ Forex เป็น ตลาด OTC แต่ละโบรกเกอร์รับราคาจากผู้ให้บริการสภาพคล่องคนละชุด และอาจตั้งเวลาเซิร์ฟเวอร์ต่างกัน

Heikin Ashi ดีกว่าแท่งเทียนปกติไหม?
คนละเครื่องมือ Heikin Ashi เป็นการคำนวณค่าเฉลี่ยที่ทำให้เห็นเทรนด์ชัดขึ้น แต่ราคาที่แสดงไม่ใช่ราคาจริง ควรเข้าใจแท่งเทียนมาตรฐานให้แม่นก่อน

ควรจำรูปแบบแท่งเทียนกี่แบบ?
น้อยกว่าที่คิด การเข้าใจว่าไส้และ Body สื่อถึงอะไรมีประโยชน์กว่าการท่องชื่อรูปแบบ 50 แบบ — เพราะสิ่งที่ทำให้รูปแบบมีความหมายคือบริบท ไม่ใช่ชื่อ

สรุป

อ่านต่อ

• Timeframe คืออะไร เลือกอย่างไร
• Pin Bar คืออะไร
• รูปแบบแท่งเทียนกลับตัว 11 แบบ พร้อมเงื่อนไขและข้อจำกัด
• วิธีตั้งค่ากราฟ MT5

แหล่งอ้างอิง

• MetaQuotes: Chart Settings — OHLC และราคาที่ใช้สร้างกราฟ
• บทคัดย่อ Lu และคณะ (2015) จากคลังงานวิจัยมหาวิทยาลัย
• Nison, S. (1991). Japanese Candlestick Charting Techniques. New York Institute of Finance — งานที่ทำให้เทคนิคนี้แพร่หลายในโลกตะวันตก
• Marshall, B. R., Young, M. R., & Cahan, R. (2008). Are candlestick technical trading strategies profitable in the Japanese equity market? Review of Quantitative Finance and Accounting, 31, 191–207.
• Lu, T.-H., Shiu, Y.-M., & Liu, T.-C. (2012). Profitable candlestick trading strategies — The evidence from a new perspective. Review of Financial Economics, 21, 63–68.
• Lu, T.-H., Chen, Y.-C., & Hsu, Y.-C. (2015). Trend definition or holding strategy: What determines the profitability of candlestick charting? Journal of Banking & Finance, 61, 172–183.
• Tharavanij, P., Siraprapasiri, V., & Rajchamaha, K. (2017). Profitability of Candlestick Charting Patterns in the Stock Exchange of Thailand. SAGE Open — journals.sagepub.com

หมายเหตุ: งานวิจัยข้างต้นศึกษาตลาดและช่วงเวลาที่แตกต่างกัน ผลลัพธ์จึงไม่สามารถนำมาสรุปรวมว่ารูปแบบแท่งเทียนใช้ได้หรือใช้ไม่ได้ในทุกตลาด ผู้อ่านที่สนใจสามารถค้นงานวิจัยเพิ่มเติมได้จาก Google Scholar

📘 บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของ บทเรียนที่ 3: แท่งเทียน Timeframe และการอ่านกราฟ